Author

admin

admin has 65 articles published.

საქართველოს მწვანეთა მოძრაობა/დედამიწის მეგობრების განცხადება

in განცხადებები by

მედიის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, დაგეგმილია სამთავრობო
რეორგანიზაცია. მათ შორის გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის
სამინისტროს, როგორც სახლმწიფო მმართველობითი ინსტიტუციის, გაუქმება და
მისი ფუნქციების სხვადასხვა უწყებებსა და სამინისტროებზე გადანაწილება და ეს
მაშინ, როდესაც ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების პოლიტიკის
ფარგლებში საქართველო აღებული აქვს ვალდებულება, მოახდინოს გარემოს
დაცვის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია ევროკავშირის
შესაბამის კანონმდებლობასთან.
გამორიცხულია ამ ვალდებულების სათანადოთ შესრულება, თუ სახელმწიფოში
არ იარსებებს ამ ვალდებულების შესრულებაზე პასუხიმგებელი კონკრეტული,
ერთი დამოუკიდებელი სამთავრობო ინსტიტუცია. გარემოსა და ბუნებრივი
რესურსების დაცვის სამინისტროს გაუქმება და მისი ფუნქციების სხვა უწყებებზე
გადანაწილება, ამ ფუნქციების სპეციფიკიდან გამომდინარე, შეუძლებელს გახდის
მათი მხრიდან ამ ვალდებულების სრულ და განუხრელ შესრულებას.
ამ რეფორმით მოხდება გარემოს ინტერესების ნიველირება და გარემოსდაცვითი
პოლიტიკის უწყებრივი ინტერესებისადმი დაქვემდებარება, რაც თავის მხრივ
ინტერესთა კონფლიქტს წარმოადგენს და კიდევ უფრო დაამძიმებს
საქართველოში გარემოსდაცვით უკვე არსებულ კატასტროფულ მდგომარეობას.
ამ ნაბიჯით, საქართველოს მთავრობა ფაქტიურად უარს ამბობს გარემოსდაცვითი
პოლიტიკის განხორციელების მთავარ ინსტრუმენტზე, უარს ამბობს განვითარების
ევროპულ გზაზე და წინააღმდეგობაში შედის ევროკავშირის
კანონმდებლობასთან.

 

მწვანეთა მოძრაობის განცხადება

 

ეკო-ბანაკი სამეგრელოს რეგიონის საჯარო სკოლების მოსწავლეებისათვის

in სიახლეები by

საქართველოს მწვანეთა მოძრაობა/დედამიწის მეგობრები საქართველოს ორგანიზებით, პროექტის „ადგილობრივი თემების მონაწილეობით ბუნებრივი რესურსების მდგრად გამოყენებასა და ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციაზე ხელშეწყობა სამეგრელოს რეგიონში“ ფარგლებში სამეგრელოს რეგიონის 7 მუნიციპალიტეტის საჯარო სკოლების მოსწავლეებისათვის მოეწყო ეკო-ბანაკი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ლუგელას ხეობაში.

ეკო-ბანაკში მონაწილეობა მიიღეს პროექტის ფარგლებში ჩატარებული სასკოლო კონფერენციაში მონაწილე მოსწავლეებმა, რომლებმაც წარმოადგინეს საუკეთესო თემები ბიომრავალფეროვნებაზე და სხვადასხვა გარემოსდაცვით საკითხებზე.
ეკო-ბანაკის მონაწილე მოსწავლეებმა სპეციალისტებისგან მოისმინეს ინფორმაცია სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნების, ტყეების მდგრადი მართვისა და საველე პირობებში საჭირო უნარ- ჩვევების შესახებ. დალაშქრეს ლუგელას ხეობა, ჩატარდა საველე გაკვეთილები. ბანაკის დახურვის დღეს ბავშვებს გადაეცათ სერტიფიკატები ეკობანაკში აქტიური მონაწილეობისათვის.

ეკო-ბანაკი ჩატარდა პროექტის „ადგილობრივი თემების მონაწილეობით ბუნებრივი რესურსების მდგრად გამოყენებასა და ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციაზე ხელშეწყობა სამეგრელოს რეგიონში“ ფარგლებში, შვეიცარული ორგანიზაცია Pro-Natura, დედამიწის მეგობრები შვეიცარიის ფინანსური მხარდაჭერით.

„ჯანსაღი გარემო-ჯანმრთელი მომავალი“

in სიახლეები by

5 ივნისს, გარემოს დაცვის საერთშორისო დღეს, საქართველოს მწვანეთა მოძრაობა/დედამიწის მეგობრები-საქართველოს ორგანიზებით პროექტის – „ადგილობრივი თემების მონაწილეობით ბუნებრივი რესურსების მდგრად გამოყენებასა და ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციაზე ხელშეწყობა სამეგრელოს რეგიონში“ – ფარგლებში ქ. ზუდგიდში ჩატარდა მოსწავლეთა კონფერენცია, სახელწოდებით – „ჯანსაღი გარემო-ჯანმრთელი მომავალი“, რომელიც მიეძღვნა დიდი ქართველი მეცნიერისა და ბოტანიკოსის ალექსანდრე მაყაშვილის ხსოვნას.
კონფერენციაში მონაწილეობა მიიღეს სამეგრელოს რეგიონის 7 მუნიციპალიტეტის სხვადასხვა საჯარო სკოლების მოსწავლეებმა, რომლებმაც წარმოადგინეს საკუთარი ნაშრომები სხვადასხვა გარემოსდაცვით საკითხებზე.

კონფერენციაში მონაწილე ყველა მოსწავლე დაჯილდოვდა სერთიფიკატით და ეკობანაკის საგზურით.

კონფერენცია ჩატარდა პროექტის „ადგილობრივი თემების მონაწილეობით ბუნებრივი რესურსების მდგრად გამოყენებასა და ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციაზე ხელშეწყობა სამეგრელოს რეგიონში“ ფარგლებში, რომელიც ხორციელდება საქართველოს მწვანეთა მოძრაობა/დედამიწის მეგობრები საქართველოს მიერ, შვეიცარიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციის Pro-Natura – დედამიწის მეგობრები – შვეიცარიის ფინანსური მხარდაჭერით

იმერეთის რეგიონის გარემოსდაცვითი საკითხების მიმოხილვა და ანალიზი განვითარების სტრატეგიის (2014-2021 წწ) საფუძველზე

in სტატიები by

ავტორი: ნანა დეისაძე   

27/05/2017

იმერეთის რეგიონის ზოგადი მიმოხილვა

იმერეთის რეგიონი საქართველოს ცენტრალური ნაწილია. იგი დასავლეთ საქართველოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. იმერეთის რეგიონის ტერიტორიის ფართობი 6518,8 კვ.მ–ია და საქართველოს ტერიტორიის 9,4%-ს შეადგენს. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით კი რეგიონს პირველი ადგილი უჭირავს, მისი მოსახლეობა 2014 წლისთვის 703,3 ათას კაცს შეადგენდა, რაც საქართველოს მოსახლეობის 15,7%-ია. აღსანიშნავია, რომ იმერეთის რეგიონში საჩხერის მუნიციპალიტეტის 3 სოფელი ჯრია, პერევი და ჭურნალი მდებარეობს ოკუპირებულ ტერიტორიების გამყოფ ხაზთან. რელიეფური მრავალფეროვნების გამო, იმერეთი პირობითად იყოფა ზემო და ქვემო იმერეთად, რომელიც აერთიანებს 12 მუნიციპალიტეტს: ქალაქ ქუთაისს, ბაღდათის, ვანის, ზესტაფონის, თერჯოლის, სამტრედიის, საჩხერის, ტყიბულის, ხარაგაულის, ხონის, წყალტუბოსა და ჭიათურის მუნიციპალიტეტებს. რეგიონში შედის 11 ქალაქი, 3 დაბა და 529 სოფელი. იმერეთის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი არის ქალაქი ქუთაისი, რომელიც ამავე დროს სახელმწიფოს საპარლამენტო ქალაქია.

იმერეთი ძირითადად მდებარეობს ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატის ოლქში. აღსანიშნავია, რომ მხარის დაბალმთიან და საშუალომთიან ზონებში ზღვის გავლენა შესუსტებულია, მაგრამ დამახასიათებელია ნოტიო კლიმატი. აქ ზამთარი ცივია, ზაფხული კი შედარებით მშრალი და ცხელი. იანვრის თვის ტემპერატურა საშუალოდ +20C, +50C-ია, ხოლო ზაფხულში მაქსიმალური ტემპერატურა +380C, +400C. ნალექების რაოდენობა 1300-1800 მმ-ია. ნალექიან დღეთა რიცხვი საშუალოდ წელიწადში 150-ს შეადგენს. რეგიონი ფლორითა და ფაუნით მდიდარია. მის ტერიტორიაზე ტყის მასივებს 250 000 ჰა უჭირავს, რომელიც ძირითადად მთაგორიან ლანდშაფტზეა განფენილი. მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 2850 მეტრია. რეგიონი მდებარეობს სატრანსპორტო მაგისტრალის გასწვრივ და საზღვაო პორტებთან ახლოს (ბათუმი – 130 კმ., ფოთი – 102კმ.). ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტიდან 15 კმ-ში მდებარეობს დავით აღმაშენებლის სახელობის აეროპორტი.

რეგიონი გამოირჩევა საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული ბუნებრივი რესურსების მრავალფეროვნებით ამჟამად, იმერეთში 100-ზე მეტი მინერალურ-სანედლეულო რესურსების საბადოა აღრიცხული.

რეგიონში ხელსაყრელი ბუნებრივი პირობებია მძლავრი ენერგეტიკული ბაზის ჩამოსაყალიბებლად. ასევე, იმერეთის რეგიონს აქვს ძალიან დიდი პოტენციალი ტურიზმის, სოფლის მეურნეობისა და მრეწველობის განვითარებისათვის.

 

იმერეთის  გარემოსდაცვითი საკითხების ზოგადი მიმოხილვა

ჰაერის ხარისხი

რეგიონში ჰაერის დამაბინძურებელი ნივთიერებების კონცენტრაცია ზღვრულად დასაშვებ კონცენტრაციაზე მაღალია. ძირითად დამაბინძურებლებს შორისაა მანგანუმისა მადნისა და ქვანახშირის გამამდიდრებელი საწარმოები და მეტალურგიული ქარხნები, რომლებიც ძირითადად ჭიათურის, ზესტაფონისა და თერჯოლის მუნიციპალიტეტებშია ლოკალიზებული.

ზესტაფონში მაღალია მანგანუმის ორჟანგის კონცენტრაცია, ქუთაისში – მტვრისა და გოგირდის დიოქსიდის კონცენტრაცია. ტყიბული, ასევე განიცდის ბუნებრივი რესურსების კარიერულ მოპოვებასთან და გადამუშავებასთან დაკავშირებული ემისიების უარყოფით ზემოქმედებას.

იმერეთზე გამავალი საქართველოს ძირითადი სატრანსპორტო დერეფნის – ბათუმი- თბილისის საავტომობილო გზის გამო, საავტომობილო ტრანსპორტი, ასევე უარყოფითად მომქმედებს ჰაერის სისუფთავის ხარისხზე. მშენებარე საავტომობილო მაგისტრალი მნიშვნელოვნად განტვირთავს მოძრაობას, მაგრამ იმის გამო, რომ იგი კვეთს რეგიონის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს, მათი გამოფრქვევებისგან დასაცავად სასურველია სპეციალური დამცავი ზოლის მოწყობა.

წყლის ხარისხი

იმერეთის რეგიონის წყლის რესურსების დაბინძურება საყოფაცხოვრებო და სამრეწველო საქმიანობის შედეგია. მუნიციპალური საკანალიზაციო სისტემებისა და მათი გამწმენდი ნაგებობების გაუმართაობა ზედაპირული წყლის ობიექტების მნივშვნელოვან დაბინძურებას იწვევს.

ზედაპირული წყლის ობიექტების დაბინძურება, ასევე ხდება საწარმოო ობიექტებიდან, რაც გარემოსდაცვით ზედამხედველობას საჭიროებს. ამ მხრივ, აღსანიშნავია ჭიათურის მუნიციპალიტეტი სადაც, საწარმოების მიერ ჩამდინარე წყლებთან ერთად მდ. ყვირილაში დიდი რაოდენობით ჩაედინება მყარი შეწონილი ნაწილაკები და მანგანუმის ნაერთები, რაც ამ მდინარის მნიშვნელოვან დაბინძურებას განაპირობებს. იმერეთის რეგიონში მდინარეები უმეტესწილად გაედინებიან სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების სიახლოვეს. ორგანული და არაორგანული სასუქების არასწორი გამოყენების შედეგად არსებობს წყლის ობიექტების ორგანული ნივთიერებებით, აზოტისა და ფოსფორის ნაერთებით დაბინძურების რისკი. რეგიონისათვის დამახასიათებელ სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაში გამოყენებული ნიტრატებით წყლების დაბინძურება ერთ-ერთი პრობლემური საკითხია.

ტყის დაცვა

2012 წლის მონაცემებით იმერეთის რეგიონში ტყით დაფარული ფართობის 97%-ს ეროვნული სატყეო სააგენტო მართავს, ხოლო დანარჩენი დაცული ტერიტორიების ფარგლებშია. ტყეებში მერქნული და არამერქნული რესურსებით სარგებლობის რაციონალურად რეგულირება ერთ-ერთი გარემოსდაცვითი პრობლემაა. მთის ტყეების ფუნქციონალური დანიშნულების გათვალისწინებით ცალკეული კატეგორიის ტყის მასივებში მერქნული რესურსებით სარგებლობის შესაძლებლობები შეზღუდულია, კერძოდ: საკურორტო ტყეებში, მწვანე ზონის ტყეებში, აღკვეთილებში, ეროვნული პარკებში, ასევე განსაკუთრებული ფუნქციური დანიშნულების უბნებში. აქტუალურია, რომ ტყის მდგრადი მართვა და გამოყენება დაიგეგმოს ადგილობრივი თემებისთვის სარგებლის სამართლიანი და თანასწორი განაწილების უზრუნველყოფის გათვალისწინებით.

2013 წელს ეროვნული სატყეო სააგენტოს მიერ იმერეთის რეგიონში განხორციელდა დაავადებული წაბლნარი კორომების სანიტარული ჭრების ეფექტიანობის შეფასება და ტყიბულის, ხარაგაულის, ჭიათურის და ზესტაფონის სატყეო უბნების კვლევა. ამ მხრივ მნიშვნელოვან საკითხს წარმოადგენს სახელმწიფო ტყის ფონდის ტერიტორიაზე დაავადებული წაბლნარი კორომების აღდგენა-გაჯანსაღება. 2014 წელს ეროვნული სატყეო სააგენტოს მიერ წარმოდგენილ იქნა ხარაგაულის სატყეო უბნის ტყის მეურნეობის ტაქსაციური აღწერები და მართვის გეგმა. საჭიროა, რომ ასეთი სამუშაო და მართვის გეგმა შესრულდეს ყველა უბნისათვის, რომელთა უმრავლესობა ტყის მოვლისა და აღდგენის ფართომასშტაბიან ღონისძიებებს საჭიროებს.

ნიადაგის ხარისხი

იმერეთის რეგიონში გვხვდება ნიადაგის ეროზიისა და დაბინძურების პრობლემაც. მაგალითად საჩხერის მუნიციპალიტეტში ადგილი აქვს ნიადაგის ეროზიას, სადაც სხვადასხვა მიზეზით ეროზირებულია სასოფლო-სამეურნეო მიწების 5%-მდე. როგორც ჩანს, ეს გარკვეულწილად გადაძოვებას უკავშირდება. ასევე აქ ტყის განაკაფებში ადგილ-ადგილ მეწყრული მოვლენებიც განვითარდა. ნიადაგის დაბინძურების მთავარი მიზეზებია: საყოფაცხოვრებო და ინდუსტრიული ნარჩენების პირდაპირ გარემოში გადაყრა, გამონაბოლქვი გაზები, სასოფლო სამეურნეო წამლები და ქიმიური სასუქები, ჰაერის დამბინძურებელი მავნე გაზების წვიმის შედეგად მიწაში შერევა და ტყეების განადგურების შედეგად გამოწვული ნიადაგის ეროზია. ნიადაგი განსაკუთრებით დაბინძურებულია ზესტაფონისა და ჭიათურის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე.

 

 

 

 

 

 

 

იმერეთის გარემოსდაცვითი საკითხების SWOT ანალიზი

 

ძლიერი მხარეები

 

სუსტი მხარეები

 

·       გარემოს დაცვის სფეროში მომუშავე სახელმწიფო სტრუქტურების, არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და სამეცნიერო წრეებს შორის კოორდინირების მაღალი დონე

·       დაცული ტერიტორიების მართვის გამართული სისტემა

·       არსებული ნაგავსაყრელების მოწესრიგების მიმდინარე პროცესი; ახალი ნაგავსაყრელების მშენებლობა; ნარჩენების სეპარაციის გამოცდილების არსებობა

 

·       ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით, წყალარინების სისტემის არარსებობით, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაში გამოყენებული ნიტრატებითა და სამრეწველო სექტორის მიერ გარემოს დაბინძურება

·       გარემოს დაბინძურების ხარისხის სუსტი მონიტორინგის სისტემა

·       უკანონო ნაგავსაყრელების არსებობა; ნარჩენების სეპარაციისა და გადამუშავების, მათ შორის სამრეწველო და საშიში ნარჩენების გაუვნებლობის სისტემის არარსებობა

·       სამრეწველო წარმოებაში მოძველებული ტექნოლოგიების გამოყენება და გერემოსადმი მეგობრულად დამოკიდებული ტექნოლოგიების სიმწირე

·       მოსახლეობის განათლების დაბალი დონე გარემოს დაცვის სფეროში

შესაძლებლობები

 

საფრთხეები

 

·       ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებითა და სხვა საერთაშორისო შეთანხმებებით გარემოსდაცვით სფეროში ნაკისრი ვალდებულებების შესასრულებლად სახელმწიფოსა და საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ განხორციელებული პროექტები

·       გარემოზე დატვირთვის შემცირება განახლებადი ენერგეტიკის განვითარებით

·       ბუნებრივი კატაკლიზმები

·       სამრეწველო ავარიები

 

 

იმერეთის რეგიონის განვითარების სტრატეგია გარემოს დაცვითი კუთხით

 

მიზანი 6. ეკოლოგიურად სუფთა, უსაფრთხო და მდგრადი გარემოს განვითარება

ამოცანა 6.1.

ბუნებრივი კატასტროფების რისკების, სტიქიური გეოლოგიური პროცესების საფრთხის და ავარიული სიტუაციების მართვის სამოქმედო გეგმის შემუშავება და განსაკუთრებით მოწყვლადი ტერიტორიების მონიტორინგის სისტემის ჩამოყალიბება

ამოცანა 6.2.

კლიმატის ცვლილების უარყოფითი ზეგავლენის საადაპტაციო ღონისძიებების გეგმის შემუშავება და განხორციელება

ამოცანა 6.3.

წყლის, ჰაერის და ნიადაგის ხარისხის მონიტორინგის პუნქტებისა და ლაბორატორიების

ინსტალაცია; წყლის, ჰაერისა და ნიადაგის დაბინძურებასთან ბრძოლის ღონისძიებების

განხორციელება და მონიტორინგის რეგულარული ჩატარება

ამოცანა 6.4.

მდინარეების ნაპირსამაგრი ღონისძიებების გეგმის შემუშავება და განხორციელება

ამოცანა 6.5.

რეგიონის ტყეების მდგომარეობის გაუმჯობესება და ქარსაცავი ზოლების აღდგენა

ამოცანა 6.6.

გარემოს დაცვის საკითხებზე მოსახლეობის ცნობიერებისა და ინფორმირებულობის დონის ამაღლება

ამოცანა 6.7.

რეგიონის დაცული ტერიტორიების ინფრასტრუქტურის განვითარება და მართვის ქმედითი სისტემის ჩამოყალიბება

ამოცანა 6.8.

რეგიონის წყლის რესურსების, მათ შორის მინერალური და სხვა წყლების გამოყენების, დაცვისა და მართვისკენ მიმართული ღონისძიებების ხელშეწყობა

ამოცანა 6.9.

ენერგიის ეკონომიურად ხარჯვისა და გარემოზე ზემოქმედების შესამცირებლად რეგიონში ენერგოეფექტური პროექტების განხორციელების ხელშეწყობა (საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო, 2017)

 

შეფასებები და დასკვნები

 

იმერეთის რეგიონული განვითარების სტრატეგიის მიხედვით გარემოს დაცვითი პრობლემების აღნიშვნისას, აღსანიშნავია პროფესიონალური მიდგომა პრობლემებისადმი. სტრატეგიიდან ნათელია, რომ პრობლემები  ნაკლებ მრავალფეროვანია, თუმცა სიმძაფრე  მაღალია. აღსანიშნავია: ჰაერის დაბინძურება, რომელიც დასაშვებზე მაღალია (ძირითადი მიზეზები მანგანუმის, მადნის და ქვანახშირის გამამდიდრებელი საწარმოები და მეტალურგიული ქარხნებია), ასევე, მტვრის მაღალი კონცენტრაცია, განსაკუთრებით, ქ. ქუთაისში, წყლის დაბინძურება საყოფაცხოვრებო და სამრეწველო ნარჩენებით, საკანალიზაციო ინფრასტრუქტურის მოშლა და მოძველება, მდ. ყვირილას დაბინძურება მავნე-მომწამვლელი ქიმიური შენაერთებით, ორგანული და არაორგანული სასუქების სიჭარბე, ტყის მართვის გეგმის საჭიროება ყველა უბნისათვის, გადაძოვება, ნიადაგის ეროზია, საყოფაცხოვრებო და ინდუსტრიული ნარჩენები.

რაც შეეხება სტრატეგიას, იგი მწირია და მოიცავს ერთ ზოგად მიზანს და 9 ამოცანას. მაგ., 6.3 ამოცანა მონიტორინგის საშუალებათა არსებობაზეა ორიენტირებული და არსად არ ჩანს მდგრადი განვითარებისადმი.

საჭიროა, კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია და დაახლოება ევროკავშირის სტანდარტებთან, ეფექტიანი მიწის პოლიტიკა, სივრცით-ტერიტორიული განვითარების გეგმის შემუშავება, მიწის მენეჯმენტი, თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა და პროფესიონალი კადრების მოზიდვა, ასევე, ამ კუთხით განათლების გაზრდა და საზოგადოების ინფორმირება-ჩართულობის ხელშეწყობა.

ბიომრავალფეროვნება და გარემოსდაცვითი საკითხების სიმძაფრე მაღალია, თუმცა სტრატეგიაში ნაკლები ყურადღება მახვილდება გარემოსდაცვით საკითხებზე. ასევე, აღსანიშნავია, სტრატეგიაში საერთო სტანდარტების არ არსებობა და ნაკლები აქცენტები ევროკავშირის სტანდარტებზე.  რაც ყველაზე მთავარია, სტრატეგია არ არის კონკრეტულად კონცენტრირებული მდგრადი განვითარების საკითხებზე. მდგრადი განვითარების საკითხების მნიშვნელობაზე მრავალი ავტორი საუბრობს, კერძოდ Peter Roberts, 2004; (Gibbs   2002,   95), (Fedrigo 1999, 4)  [1]  (Roberts, 2004) შესაბამისად, მეტი აქცენტებია საჭირო მდგრად განვითარებაზე რეგიონული განვითარების კუთხით.

საქართველოს სამთავრობო ქმედებები 2014 წლის სამოქმედო გეგმაში გარემოსდაცვითი კუთხით ძირითადად კანონმდებლობის ჰარმონიზაციასა და შემუშავებას მოიცავს. 2017 წლისათვის ჯერ კიდევ კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია და სამოქმედო პროექტების შექმნა მიმდინარეობს, 2021 წლამდე კი სტრატეგიების მიზნების შესასრულებლად სულ უფრო და უფრო მცირე დრო რჩება. შესაბამისად, რეგიონებს გაცილებით მეტი აქტიურობა მართებთ, ვიდრე ეს სტრატეგიებშია ასახული. (საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში, 2014)

გამოყენებული ლიტერატურა:

Annamaria, O. (2005, 02 27). jtor. Retrieved from jstor: http://www.jstor.org/stable/41472028

Haughton, C. D. (2004, 06 06). jstor. Retrieved from jtor: http://www.jstor.org/stable/3451590

Roberts, P. (2004, 06 06). jstor. Retrieved from stor: http://www.jstor.org/stable/3451589

Singh, R. S. (2007, 12 12). jtor. Retrieved from jstor: http://www.jstor.org/stable/41856373

საქართელოს რეგიონული განვითარების სამინისტრო. (2017). სრატეგიოები. საქართველოს რეგიონული განვითარების სამინისტრო. Retrieved from www.jtr.ge

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო. (2017 წლის 12 01). მოპოვებული საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო: http://www.moe.gov.ge/ka/parizis-shetanxmeba-klimatis-cvlilebis-shesaxeb-დან

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო. (2017 წლის 11 01). მოპოვებული საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო: http://www.moe.gov.ge/ka/%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98/tye-da-biomravalferovneba/-დან

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო. (2017 წლის 11 01). მოპოვებული საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო: http://www.moe.gov.ge/ka/%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98/klimatis-cvlileba/-დან

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო. (2017, 01 11). Retrieved from საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო: http://www.moe.gov.ge/ka/თემები/mdgradi-ganvitareba/

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო. (2017, 01 11). Retrieved from საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო: http://www.moe.gov.ge/ka/თემები/haeri/

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო. (2017, 01 11). Retrieved from საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო: http://www.moe.gov.ge/ka/თემები/wyali/

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო. (2017, 01 11). Retrieved from საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო: http://www.moe.gov.ge/ka/თემები/mica/

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო. (2017 წლის 05 01). მოპოვებული საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო: http://www.mrdi.gov.ge/ge/news/rdevelopment-დან

საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში. (2014, 09 09). Retrieved from საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში: http://www.eu-nato.gov.ge/sites/default/files/AA%20Action%20Plan-2014-Final-GEO.pdf

შეთანხმება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ. (2017 წლის 08 01). მოპოვებული შეთანხმება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ: http://www.eu-nato.gov.ge/sites/default/files/AA_BodyText%20%2810%29.pdf-დან

[1] Wealth from waste: local and regional economic development and the environment

საქართველოს მწვანეთა მოძრაობა, დედამიწის მეგობრები აცხადებს სტატიების მიღებას სტუდენტებისაგან ეკოლოგიურ/გარემოს დაცვით საკითხებთან დაკავშირებით

in განცხადებები/სიახლეები by

სტატიების გადმოგზავნა შეუძლია ნებისმიერი უნივერსიტეტის, ნებისმიერი ფაკულტეტის ნებისმიერი საფეხურის სტუდენტს.

სტატიის თემატიკა უნდა ეხებოდეს ეკოლოგიასა და გარემოს დაცვასთან დაკავშირებულ საკითხებს.  შექმენით და განავრცეთ თემა თქვენი სურვილისამებრ, წერის სტილის არჩევანშიც სტატიის ავტორებს ვთავაზობთ სრულ თავისუფლებას.

სტატიის ავტორმა უნდა გამოაგზავნოს:

  • სრული სტატია ქართულ ენაზე. გამოყენებული სიტყვების მაქსიმალური რაოდენობა 3000, მინიმალური კი – 1500. სტატიას ბოლოში უნდა ერთვოდეს გამოყენებული ლიტერატურის ჩამონათვალი.
  • სტატიის თავფურცელზე უნდა იყოს მითითებული: სტატიის სრული სათაური, ასევე სტატიის ავტორის სახელი, გვარი, დაწერის თარირი, უნივერსიტეტი, ფაკულტეტი, სპეციალობა, სწავლების საფეხური, საკონტაქტო ინფორმაცია(ტელეფონი, ელ.ფოსტა).

სტატიის გაფორმების სავალდებულო წესები:

  • ქართული ტექსტისთვის ფონტი Sylfaen, ზომა 12 , სტრიქონებს შორის დაშორება 1,5.
  • სავალდებულოა,რომ მასალების გამოგზავნისას ელექტრონული ფოსტის სათაურის ველში (Subject Line) ავტორმა მიუთითოს: Write Green

 

 

ყველა მასალა ავტორმა უნდა გამოაგზავნოს შემდეგ ელექტრონულ მისამართზე: writegreen@greens.ge

მასალების გამოგზავნის ბოლო ვადა: 2017 წლის 20 თებერვალი,18:00 სთ. რეცენზირებული სტატიები გამოვლინდება 25 თებერვალს და განთავსდება საქართველოს მწვანეთა მოძრაობის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე Greens.ge –ზე.

გამოსაქვეყნებელი სტატიები  შერჩეულ იქნება საქართველოს მწვანეთა მოძრაობის ექსპერტების მიერ, დაგვიანებული ან არათემატური სტატიები არ განიხილება. დამატებითი ინფორმაციისთვის მოგვმართეთ ელექტრონულ მისამართზე.(writegreen@greens.ge)

Meeting in Sagarejo Municipality

in News by

The Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgia held preparatory meetings with the Head of Sagarejo Municipality and representatives of local Authorities of in the framework of the project: Civil society organizations cooperate with government and other stakeholders on a NAMA for sustainable energy in rural areas.
Participants of the meetings were informed on the objectives of the above mentioned projects, as well as about planned activities to reach specific results.
The project itself is aiming to carry out large scale activities in residential sector of Georgia and reduce emissions through introduction of low emission technologies and develop a practice of use of renewable energy. Above mentioned project is also aiming to improve social-economical status of local communities, to enhance development of environmentally friendly technologies and support rational use of natural resources.
The project Civil society organizations cooperate with government and other stakeholders on a NAMA for sustainable energy in rural areas is organized by the Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgia, Ecological Farming Association SEMA, Rural Communities Development Agency RCDA and Akhaltsikhe Society Development Centre in Cooperation with WECF“ Women in Europe for a Common Future. Project is supported by the European Commission Delegation to Georgia.

Now, let me give you some more details about our second quarter results. As I just mentioned, we had the NCAA men’s championship game last year. As a result, advertising revenue for the second quarter came in at $1.55 billion compared with $1.59 billion in 2015. However, underlying network advertising grew 2% during this year’s second quarter, and as you heard we recently concluded our upfront with strong pricing across all dayparts.Given the importance of the league, Wenger said yesterday he was very keen to beat Schalke to allow him to rotate his team “as quickly as possible”. The manager admitted that he now has a “very limited” margin of error in the Premier League after their mixed start. Their position relative to Chelsea may also increase the pressure at the AGM. While Wenger insisted that the club was “in a very strong position”, he acknowledged that there would be some discontent at 11.30am tomorrow.Aim the remote control at the satellite receiver and press the “Power” button to see if the receiver shuts off. If the receiver doesn’t shut off, go back to step 2 and repeat the process. This time use an alternative device code. If the receiver does shut off, it usually means the remote is temporarily programmed with the correct code to work with the satellite receiver.For much of Quinn’s tenure in Seattle, he oversaw a defense that was the identity of a hard nosed team along with the Marshawn Lynch led ground game. What he will contend with Sunday is an offense NFL Jerseys China now well equipped to engage in a shootout, especially if quarterback Russell Wilson is close to full health following a bye week to rest his right ankle and left knee sprains.The appointment of Aidy Boothroyd as an England youth coach will doubtless be mocked since his last job ended in December with Northampton Town bottom of League Two. But he is a thoughtful coach with good experience at youth level who, at 43, http://www.ray-banbaratas.top still has much to offer. cheap nfl jerseys shop It could prove a shrewd appointment.There were two storylines to Sunday’s New York derby game between the Jets and the Giants. The first was of a miraculous comeback by a team who looked certain to add another loss to their record. The second, however, has been the more prominent as it has already been reported a number of times this season. The Giants’ inability to close out a game has plagued this team so many times this season that Tom Coughlin’s job is now under threat.Philip Rivers is on pace to throw for over 4,000 yards for the fourth straight season Fake Oakleys Cheap and eighth overall, which would cheap nfl jerseys tie him for third most all time. In Week 10, he threw for over 300 yards for the NFL Jerseys China 50th time in NFL Jerseys Cheap his career, eighth most all time, and just one behind Dan Fouts’ franchise record of 51.

Meetings in Signagi and Dedoflistskaro municipality

in News by

The Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgia held preparatory meetings with representatives of local municipalities in Signagi and Dedoflistskaro municipality. Meeting was held in the framework of the project: Civil society organizations cooperate with government and other stakeholders on a NAMA for sustainable energy in rural areas.
Participants of the meetings were informed on the objectives of the above mentioned projects, as well as about planned activities to reach specific results.
The project itself is aiming to carry out large scale activities in residential sector of Georgia and reduce emissions through introduction of low emission technologies and develop a practice of use of renewable energy. Above mentioned project is also aiming to improve social-economical status of local communities, to enhance development of environmentally friendly technologies and support rational use of natural resources.
The project Civil society organizations cooperate with government and other stakeholders on a NAMA for sustainable energy in rural areas is organized by the Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgia, Ecological Association SEMA, Rural Communities Development Agency RCDA and Akhaltsikhe Society Development Centre in Cooperation with WECF “ Women in Europe for a Common Future. Project is supported by the European Commission Delegation to Georgia.

Mr Simmons reportedly left his home in upstate New York last Wednesday evening. His NFL Jerseys China family reported him missing and set up a Facebook page to plead for help in finding him. Then, on Sunday, a photograph of a young homeless man warming himself on a Washington steam grate, taken by the Associated Press photographer Jacquelyn Martin, appeared in a photo spread in USA Today.Retired medical artist recreated the cheap jerseys wholesale face of a man, living at the same time and place as Jesus, using forensic techniques and passages from the BiblePortraitshows the Son of God with a wide face, hazel eyes and a beardHe is also depicted as having short curly hair and a tanned complexionThe ‘reconstruction’ was based on three Semite skulls found in IsraelByKoro is the word given to Authentic NFL Jerseys wholesale china jerseys the crippling fear, apparently unique to Japan and parts of China, that a man’s penis is shrinking and possibly even receding into his body to create some kind of man vagina. Just to reiterate: this is a fear common enough that it needs its own word in the language.Sporting events and new stadia also influence related sectors such as construction, leisure gyms can see a rise in membership and sports retail, as well as tourism. “The Giro D’Italia in Northern Ireland stimulated increased cycling and created more interest in the country as an activity holiday destination,” says Les Budd, a reader in social enterprise at The Open University Business School.And one of the guys www.cheapjerseys-nfl.com was like, man, you guys need to have your own sports talk show. So he used the connections that he had, set up a meeting with the program director. We went in, pitched the idea of an urban based sports talk, because your really and rarely hear that type of show on radio.Like Favre, Elway suffered an injury to the biceps on his throwing arm that required surgery. In 1997, Elway suffered a ruptured tendon, and his biceps now looks like an apple with a huge bite taken out of it. Broncos doctors said at the time of the surgery that there was very little necessary http://www.wholesale-cheap-nfl-jerseys.com biceps function involved when Elway threw the ball, a motion far more reliant on his triceps. His Super Bowl victories came after the injury.The replica oakleys man managed to get his stepdad’s underwear over his head, but the waistband caught around his throat, resulting in a death that was simultaneously horrifying and America’s Funniest Home Videos worthy. Ironically, after being arrested, the man claimed that the fatal wedgie was revenge for all the years his stepfather had spent bullying him. Live by the wedgie, die by the wedgie.

Meeting in Kakheti Region

in News by

The Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgia held preparatory meetings with representatives of local and central municipalities of Kakheti region and different stakeholders in the framework of the project: Civil society organizations cooperate with government and other stakeholders on a NAMA for sustainable energy in rural areas.
The project itself is aiming to carry out large scale activities in residential sector of Georgia and reduce emissions through introduction of low emission technologies and develop a practice of use of renewable energy. Project is also aiming to develop alternative and low emission technologies in rural communities and to enhance improvement of social-economical status of local population, to enhance development of environmentally friendly technologies and support rational use of natural resources.
Project group also visited Mr. Zurab Enukidze, Head of Economic, Tourism, International Relations and NGO cooperation service of Telavi Municipality, Mr. Mate Kavtarashvili “ Deputy Head of Akhmeta Municipality, Mr. Akaki Natalishvili “ Deputy Head of Kvareli Municipality, Mr. Emzar Jikhurashvili – Head of Gurjaani Municipality, Mr. Giorgi Loladze “ Head of Sagarejo Municipality and Deputy Head of Kakheti Central Government“ Mr. Zurab Arsenishvili.
The project Civil society organizations cooperate with government and other stakeholders on a NAMA for sustainable energy in rural areas” is organized by the Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgia, Ecological Farming Association SEMA, Rural Communities Development Agency RCDA and Akhaltsikhe Society Development Centre in Cooperation with WECF “ Women in Europe for a Common Future. Project is supported by the European Commission Delegation to Georgia.

Pittsburgh Steelers (4 4) Ben Roethlisberger looked rusty but he was less than three weeks removed from meniscus surgery. I’ll give him a pass in a divisional game on the road. That said, at 4 4, the Steelers are running out of the leeway that I give most good teams. A home loss to Dallas this weekend would drop them below .500 more than halfway through the season. (LWR 7)There’s a lot of elbowing that goes on. The center, that’s the really big guy or girl in the middle. They’re going to be taking a lot of lay ups. They’re going to be doing a lot of rebounds, but generally, they don’t come outside the 3 point line. They’re going to stay inside and they’re going to take care a lot of the muscle work. What happens next? Russian officials are meeting today to discuss the turmoil. Russian President Vladimir Putin is also scheduled Thursday to Fake Oakleys Sale address http://www.cheapnfljerseyssu.com the nation in an annual live TV call in show, offering him a chance to discuss any plans for stabilizing the ruble and the cheap oakleys economy. One key question for Russians and global investors: Would the Kremlin consider implementing controls to stem a flight of capital?Arm length is a useful measurement because it gives a clear indication of the distance from which a boxer has the ability to strike. Because reach factors in the width of the back and shoulders as well, a fighter with short arms but wide shoulders may have a deceptively long reach.First introduced back in the early Star Wars comics published by Marvel, Jaxxon spent his days gambling, smuggling and outrunning imperial slugs aboard his starship, The Lucky Rabbit’s Foot (see space lingo, above). Sound like anyone you know? Yes, Jaxxon was the comics’ answer to Han Solo. The two inevitably crossed paths and got into a few crazy adventures which were just as idiotic as you’d imagine.Pushed the piece of paper back across my desk and said, I set with my goal, Perry recalled recently. think he has always thought that way, and we chuckle about it now. The 22 year old from the tiny school with the football program that has played just 16 seasons could hear his name called in the later rounds of the draft.After surgery to repair a ruptured tendon, it is important to engage in range of motion, discount football jerseys or ROM, exercises. ROM exercises include passive and active exercises. A caregiver or therapist moves your joints for you Oakley Sunglasses Outlet during passive ROM exercises. Elbow ROM exercises target the triceps because the triceps work to cheap oakleys sunglasses extend the elbow. An example of a passive ROM exercise is href=”http://cheapjerseysupply.com/” target=”_blank”>cheap jerseys the elbow bend up and down. Relax your arm at your side as a caregiver turns your palm to face forward and then bends your elbow, causing your palm to move toward your shoulder; he then reverses the motion.

Meeting with Stakeholders in Sagarejo and Khoni Municipality

in News by

Meeting with stakeholders was held in Sagarejo and Khoni Municipalities, in villages Manavi and Ivandidi in the frame of the project Building local capacity for domestic solar heating, hot water and insulation for rural and remote areas in the EEC region where in total 95 solar warm-water collectors were constructed in previous years.
Main goal of the meeting was to assess the efficiency of project results and involve local population in monitoring processes.
Participants of the meeting discussed about benefits and values of proposed technologies, as well as the level and the quality of peoples involvement in project activities. There have been discussed also some technical difficulties during exploitation of installed technologies. Projects technical assistance staff took responsibility to resolve all problems.
The above mentioned project is been implemented by the following organizations: the Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgia, Ecological Farming Assosiation SEMA, Rural Community Development Agency RCDA and Akhaltikhe Development Centre, in cooperation with the International Organization Women in Europe for a Common Future “ WECF and financial assistance of EU commission.

Engage in a game of “2 Minute Temptations” during a party if everyone is unattached. Start out with an even number of boys and girls. The boys hide in different closets in the house while the girls aren’t looking. The girls go into the closet without knowing who’s in there and the couple makes out for two minutes. When they exit the closet they can see the identity of whom they were kissing.Subscribe to USA TODAYAlready a print edition subscriber, but don’t have a login?Activate your digital access.Manage your account settings. ET Sept. ET Sept. 15, 201649ers QB Colin Kaepernick (7) take a knee before Monday night’s game.(Photo: Daniel Gluskoter, AP)Colin Kaepernick has suggested that he will need to see significant progress toward http://www.cheapjerseysselling.com improvingsocial justice and racial equality before he considers ending his national anthem protest.The San Francisco 49ers backup quarterback initially sat and then kneeled when The Star Spangled Bannerwas played before preseason games. But first, an interview with a man that cheap oakleys has become the face of football’s pre game. For more than two decades, broadcaster James Brown has covered some of the premier events in sports. From the Olympics to the NCAA basketball championships, Brown has been front and center. But he’s best known for his role as host of NFL Sunday on FOX, America’s most popular pre game football show. The Harvard grad sat down with me yesterday at the studios of WDET, http://www.cheapjerseysselling.com in Detroit. Good to see you my friend.According to Conley, Hernandez had met Abreu and Furtado at a club called Cure in the early morning hours of July 16, 2012. The two men were later shot and killed while waiting at a traffic light cheap fake oakleys on Boston’s Shawmut Avenue. Prosecutors allege that Hernandez had followed the victims from the club before pulling alongside their vehicle and firing a .38 caliber revolver into the vehicle.Two NFL coaches who could not amicably shake hands after a close game are making headlines recently. Jim Harbaugh is the coach of the San Francisco 49ers and Jim Schwartz is the coach of the Detroit Lions and wholesale nfl jerseys their two teams played each other on Sunday. The game was close and finished in pretty dramatic fashion, ending the Lions perfect season. Harbaugh is seen on camera right after the game ended, shouting and jumping, celebrating a win for his team.At first glance, the story of the white, volunteer coach who helps a rag tag group of football players from an all black school find success on and off the field seems scripted and riddled with cliches that would seem to necessitate a syrupy, southern inflected Sandra Bullock voiceover. But the harsh realities of the http://www.fakeoakleysaler.com Manassas students, the insistent mentorship of Courtney are, for worse and for better, all wholesale nfl jerseys too genuine. The Tigers’ distance from those first practices under Courtney and his fellow coaches to future success was not nearly as easy to traverse as the title of the eventual documentary might make it feel.

Exhibition in Karvasla

in News by

On Match, an exhibition was held in Karvasla Exhibition Hall by the European Commission Delegation in Georgia. The exhibition was attended by different non-governmental organization whose are implementing various project supported by the EU commission Delegation. The Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgia was actively participating in the exhibition.
With financial support of the European Commission Delegation in Georgia, the Greens Movement of Georgia/Friends of the Earth-Georgian is implementing a two-year project: “Civil society organizations cooperate with government and other stakeholders on a NAMA for sustainable energy in rural areas

“Talking with Authentic Jerseys Sale him today and with the doctors, as much as he wants to be out oakleys outlet there coaching tonight, it’s in his best interest that we get this taken care of, Spielman said Thursday. Zimmer has never missed a game. I know how hard this is on him. I can’t express how hard on him it is Baratas Replicas Ray Ban that he won’t be able to coach. But we have to look after fake oakleys his health.””Local” is relative. The journey from Portland to Seattle is 173 miles, but in American sports that is local. Yes, this was Major League Soccer, the third rate league David Beckham retired to. Playing standards still leave something to be desired, but there was nothing third rate about the atmosphere at Seattle’s CenturyLink Field. Clint Dempsey, MLS’s new marquee signing, and one of the Sounders NFL Jerseys Cheap players depicted in the tifo carrying a flaming torch on horseback, figured in Seattle’s 1 0 win over Portland Timbers. Afterwards he observed it was a far larger crowd than the ones he played in front of at Fulham and Tottenham.So why not just have science give us an objective answer?OK, that probably needs a little explanation for anyone who isn’t Good Will Hunting. Choi’s formula assumes first of all that the same toilet is being used by both males and females throughout the course of the day. Baratas Ray Ban If not, why the hell would you be having trouble with this?Now, we’re going to assume that if you’re old enough to read this sentence, you know that both men and women need to sit to poop, but only women need to sit to do Number 1. “I saw someone post only last week that I was at a party with Roman when that happened. There’s this lingering idea that I was a party girl, I cheap nfl jerseys wholesale was sexually experienced, I did drugs . all of that. I think the repetition made that stick a little bit . I can’t stress enough that I had no help, nobody on my side, no one saying, ‘Hey, this guy did a shitty thing.’ Not in 1977.”And Yet, The Court Case Was Even WorseStem cell lines: On 2 December, the US National Institutes of Health (NIH) approved 13 human embryonic stem cell lines for use by US government funded researchers the first lines to be given the green light under a liberalized policy announced by President Barack Obama in March. On 4 December, a standing advisory committee to NIH director Francis Collins recommended he approve an additional 27 lines, provided he limit their use to research projects “consistent with the wording of the consent form” used to obtain the lines. This stipulates that the lines be used to study “the embryonic development of endoderm with a focus on pancreatic formation”. A further 96 lines are under review.
გადასვლა ზემოთ