Author

lekasn61

lekasn61 has 34 articles published.

დასკვნა „საქართველოს გარემოსდაცვით სფეროში მიმდინარე საკანონმდებლო ცლილებების მონიტორინგი და ამ პროცესებში საზოგადოების ჩართულობის გაძლიერება“-პროექტის ფარგლებში

დასკვნა წარმოადგენს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვისა და სოფლის მეურნეობის  სამინისტროების შერწყმის შედეგად გარემოს დაცვის ინტერესების შერბილებისა და მაღალი ეკონომიკური შედეგების  მიღწევის ინტერესებისადმი მისი დაქვემდებარების ფაქტების ნუსხას აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის მაგალითზე.

არსებული სიტუაციის ანალიზის მიზნით განხილულ იქნა ამ თემასთან დაკავშირებით გამოცემული სამართლებრივი  აქტები (იხილეთ დანართი #1), მოეწყო დისკუსიები ექსპერტთა შორის და მრგვალი მაგიდა სურსათის ეროვნული სააგენტოს თანამშრომლებთან.

არაერთი ინფორმაცია და სამართლებრივი აქტი არ არის საჯარო და ხელმისაწვდომი იმ მოტივით, რომ „მიმდინარეობს რეორგანიზაცია“. შესაბამისად, ვებ გვერდები ნაკლებ ინფორმატიულია.

კვლევის საფუძვლად ავიღეთ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 30 იანვრის #224 განკარგულება და ამ განკარგულებით დამტკიცებული „აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის 2018 წლის სახელმწიფო პროგრამა“.

სახელმწიფო პროგრამა კონცეპტუალური სახის დოკუმენტია, რომელიც საჭიროებდა შემდგომ გაშლასა და დაკონკრეტებას, თუმცა სამინისტროს ეს არ გაუკეთებია და შემოიფარგლა სამუშაო ჯგუფის შექმნით, რომელმაც (როგორც ხშირად ხდება) ასევე არ დააკონკრეტა სამთავრობო დოკუმენტი და სახელმწიფო პროგრამის რეალიზაცია მთლიანად მიანდო სურსათის ეროვნული სააგენტოს.

როგორც აღმოჩნდა, მინისტრის მოადგილის, ბატონ გიორგი ხანიშვილის ოფიციალური ინფორმაციით (2018 წლის 26 ივნისის წერილი #5467/01) -„აღნიშნული ჯგუფი პერიოდულად იკრიბება და იხილავს აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ გასატარებელ ღონისძიებებთან დაკავშირებულ სხვადასხვა საკითხებს, რასთან დაკავშირებითაც შეხვედრების დოკუმენტური წარმოება (ოქმის შედგენა) არ ხორციელდება“- სტილი დაცულია.

აღსანიშნავია, რომ ამ სამუშაო ჯგუფის შექმნის თაობაზე ბრძანება გამოცემულია ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტის სახით, რომელიც არ ავალდებულებს მინისტრს, ინფორმაცია გახადოს საჯარო, რაც საქართველოს კანონმდებლობის უხეში დარღვევაა!

სურსათის ეროვნული სააგენტო მთელი პასუხისმგებლობით მოეკიდა მასზე მინდობილ საქმეს, შეადგინა სამოქმედო გეგმა, ვადაში გაწერა განსახორციელებელი ღონისძიებები და ნაწილობრივ, დასახულ მიზნებსაც მიაღწია.

თუმცა, აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლის ღონისძიებების „სააგენტოს“ ფარგლებში ჩაკეტვის გამო,  სამოქმედო გეგმის შექმნის, განხორციელების და ასევე მონიტორინგის პროცესებიდან ავტომატურად გამოეთიშა სამინისტროში ინტეგრირებული გარემოსდაცვითი სტრუქტურები და ეს მაშინ, როცა გაფრქვევა ხდება 200 ათას ჰექტარ სავარგულზე.

მთავრობის ამ განკაგრულების მიხედვით, ცალსახად დასტურდება, რომ 2017 წელს განხორციელბული ღონისძიებებიდან არც-ერთი არ ემსახურებოდა გარემოსდაცვითი მოთხოვნების დაცვას ან თუნდაც მონიტორინგს გარემოს დაბინძურების მდგომარეობასა და დინამიკაზე.

მთავრობის განკაგრულების მიხედვით, აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლის ძირითადი პრინციპები (პუნქტი1.1.2) ითვალისწინებს სახელმწიფოს პასუხისმგებლობას აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ  ბრძოლის ფონზე გარემოს დაცვის შესახებ მოსახლეობის სრულ და დროულ ინფორმირებას, თუმცა ასეთი ინფორმაცია დღემდე არ გვრცელებულა და ვერც გავრცელდება, რადგანაც აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ მიმართული ღონისძიებების სრულფასოვან მართვას (დაგეგმვა, განხორციელება, მონიტორინგი, შედეგებზე რეაგირება) ახორციელებს სურსათის ეროვნული სააგენტო, რომელიც არ არის ვალდებული იმუშაოს გარემოსდაცვით საკითხებზე, ხოლო ამ კუთხით პასუხისმგებელი სტრუქტურები ჩამოცილებულია მართვას.

ფაქტია, რომ როგორც მთავრობის, ასევე სამინისტროს და სურსათის ეროვნული სააგენტოს დონეზე, მონიტორინგის სისტემა ითვალისწინებს მხოლოდ და მხოლოდ აზიური ფაროსანას გავრცელების არეალის, გავრცელების მიმართულებებისა და ინტენსივობის დადგენას, ხოლო გარემოს დაბინძურების მონიტორინგი სრულიად იგნორირებულია.

აქედან გამომდინარე აშკარაა, რომ როგორც სამართლებრივ, ასევე ამ სამართლებრივი აქტების განხორციელების დონეზე, იგნორირებულია გარემოს დაცვის სტრუქტურების მოსაზრებები და პოზიციები.

აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის სამთავრობო პროგრამისა და გარემოს დაცვის სამინისტროს მიდგომები გაუგებარია „სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების“ ნაწილშიც. სამეცნიერო კვლევების მიზნებში დეტალურადაა გაწერილი აზიური ფაროსანას ბიოლოგიის შესწავლისა და მასთან ბრძოლის მიზნები და ამოცანები, თუმცა არსად ფიგურირებს გარემოსდაცვითი თვალსაზრისით სამეცნიერო კვლევების განხორციელება და ამ დანიშნულებით 2018 წლისათვის გამოყოფილი 1,5 მილიონი ლარის საბიუჯეტო დაფინანსებიდან არც-რთი თეთრი არ დაიხარჯება  აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებების გარემოსდაცვითი მდგრადობის კვლევებზე.

არც სამთავრობო პროგრამა და არც სამინისტრო არ ითვალისწინებს გარემოსდაცვითი თვალსაზრისით მოსალოდნელ რისკებს, ამ რისკების შეფასების მეთოდოლოგიასა და ინდიკატორებს, შესაძლო ნეგატიური შედეგების შეფასებას. ეს საკითხები იგნორირებულია მონიტორინგის სისტემასა და მიზნებშიც. ათეულობით მილიონი ლარის ხარჯვის მიზანშეწონილობის ერთადერთი ინდიკატორია აზიური ფაროსანას მიზეზით მოსავლის დანაკარგების მინიმიზაცია 5-15%-ის ფარგლებში.

სამინისტროს არ შეუსწავლია საკითხი, თუ რა გავლენას იქონიებს ნიადაგის ბიო-მრავალფეროვნებაზე პესტიციდის მაღალი კონცენტრაცია, რომელთა ნიადაგში არსებობა გადამწყვეტია მოსავლის მისაღებად და სასურველი ეკონომიკური შედეგების მისაღწევად, ხოლო მათი მოსპობა (რაც სრულიად რელურია) ათეულობით წლების განმავლობაში გადამწყვეტ ნეგატიურ გავლენას იქონიებს ნიადაგის მოსავლიანობაზე (არა აზიური ფაროსანას, არამედ პესტიციდების ჭარბი მოხმარების გამო!).

შესაბამისია პროგრამის განხორციელების მიზნით გამოცემული აქტებიცა და გავრცელებული ოფიციალური ინფორმაციაც.

მაგალითად:

  • სურსათის უვნებლობის სააგენტოს მიერ გამოცემული „ფაროსანას საწინააღმდეგო პესტიციდების გამოყენების ინსტრუქცია“ (ინსტრუქცია სავალდებულოა შესასრულებლად) შეიცავს მკაცრ მითითებას იმის თაობაზე, რომ „ბიფენტრინის ნარჩენების დონე სოფლის მეურნეობის პროდუქციაში (მოსავალში) არ უნდა აღემატებოდეს 004-04მგ/კგ (ჩანაწერი კოპირებულია დედანიდან!), რაც იმას უნდა ნიშნავდეს, რომ პესტიციდის უფრო მეტი დონის შემთხვევაში სოფლის მეურნეობის პროდუქტების მოხმარება აკრძალულია.

ეს მორიგი ფორმალობა და გარემოსდაცვითი მოთხოვნებისადმი უპასუხისმგებლო დამოკიდებულებაა, რადგანაც ტექნიკურად და ტექნოლოგიურადაც სახელმწიფო ვერ ახერხებს სოფლის მეურნეობის პროდუქტებში ასეთი პარამეტრის მასიურად გაზომვას და ნათელია, რომ ამას ვერ მოახერხებს ვერცერთი ფერმერი და გლეხი, რომელიც  ბაზარზე სოფლის მეურნეობის პროდუქტების ძირითადი მიმწოდებელია.  მოსალოდნელი შედეგი კომენტარს არ საჭიროებს!

  • ამავე ინსტრუქციით, წყალსატევებთან 200 მეტრის რადიუსში აკრძალულია აზიური ფაროსანას საწინააღმდეგო პესტიციდის (ზოგადად ქიმიური პესტიციდების) გამოყენება.

ფუნქციონერები, სპაციალისტები და საზოგადოება დარწმუნებულიც რომ იყვნენ  ამ ნორმის დაცვის შესაძლებლობებში (ეს პრაქტიკულად შეუძლებელია დასავლეთ საქართველოში, განსაკუთრებით გურიასა და სამეგრელოში), თავისთავად არსებობს მაღალი რისკი იმისა, რომ პესტიციდი მოხვდება წყალსატევებში.

ეს რისკები და მოსალოდნელი ნეგატიური შედეგები უნდა გაითვალისწინოს ნებისმიერმა პირმა, მთავრობამ კი მინიმუმ – უნდა აწარმოოს   ქიმიური საშუალებებით წყალსატევების დაბინძურების მონიტორინგი და აუცილებლობის შემთხვევებში მყისიერი რეაგირება მოახდინოს, მაგრამ, სამწუხაროდ, ეს არ აღმოჩნდა მთავრობისა და  სამინისტროს ინტერესის საგანი.

აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლის ღონისძიებების მართვიდან გარემოს დაცვის სტრუქტურების ჩამოცილება  არ არის ეთდაერთი ფაქტი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საქმიანობაში როგორც სამართლებრივ, ასევე პრაქტიკულ საქმიანობაში.

მიდგომებიდან გამომდინარე, სრულიად ლოგიკურია,  რომ სამინისტროების შერწყმის შემდეგ მოხდა მხოლოდ გარემოსდაცვითი სტრუქტურების დებულებების ხელახლა დამტკიცება (გადამტკიცება) და არც-ერთი, თუნდაც ფორმალური, ცვლილება არ შესულა ყოფილი სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ყოფილი სტრუქტურების დებულებებში.

ეს ფაქტი ნათლად მეტყველებს იმაზე, რომ სამინისტროების შერწყმის დეკლარირებული კონცეფცია არ შეეფერებოდა სინამდვილეს და „გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს“„სოფლის მეურნეობის სამინისტრო“ კი არ შეუერთდა, არამედ – გაუქმდა „გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო“ და „სოფლის მეურნეობის სამინისტროში“ მოხდა გარემოსდაცვითი სტრუქტურების ინტეგრირება!

გარემოს დაცვის პრობლემებისადმი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მესვეურთა დამოკიდებულება იგრძნობა სამინისტროს მართვის ყველა დეტალში, მაგალითად:  მინისტრს, ინტეგრირებული სამინისტროს დებულების მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტით დაკისრებული ვალდებულების შესაბამისად, მინისტრის მოადგილეებს შორის ფუნქციების გადანაწილებაზე გამოცემული აქვს ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტი (2018 წლის 22 მარტის ბრძანება #2/174), რის გამოც ეს ინფორმაცია არ არის საჯარო და იმ 5 მოადგილიდან, რომლებზეც დელეგირებულია გარემოსდაცვითი ფუნქციების კურირება, არც-ერთი არ გახლავთ გარემოს დაცვის  ან მონათესავე დარგის სპეციალისტი, რაც სრულად ამართლებს ეჭვებს, რომ „სოფლის მეურნეობის სამინისტროში“„გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს“ ინტეგრირების შედეგად გარემოსდაცვითი ინტერსები უპირობოდ დაექვემდებარებოდა ეკონომიკურ ინტერესებს!

დასკვნა: პროექტის სამუშაო ჯგუფი ნეგატიურად აფასებს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში“ საქართველოს კანონმდებლობითა და საერთაშორისო შეთანხმებებით აღებული გარემოსდაცვითი ვალდებულებების რეალიზაციის დონეს  და მიზანშეწონილად მიაჩნია სამინისტროების გამიჯვნა.

 

მომზადებულია ავთანდილ გელაძის მიერ

პროექტის „საქართველოს გარემოსდაცვით სფეროში მიმდინარე საკანონმდებლო ცლილებების მონიტორინგი და ამ პროცესებში საზოგადოების ჩართულობის გაძლიერება“ ფარგლებში.

პროექტი ხორციელდება ფრიდრიხ ებერტის ფონდის  საქართველოს წარმომადგენლობის მხარდჭერით და მასში გამოთქმული მოსაზრებები გამოხატავს „საქართველოს მწვანეთა მოძრაობა/დედამიწის მეგობრები – საქართველოს“ პოზიციას.

 

დანართი 1

  1.   საქართველოს მთავრობის განკარგულება№588 2017 წლის24 მარტი – ქვეყანაში აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ;
  2. აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის 2018 წლის სახელმწიფო პროგრამა;
  3. საქართველოს მთავრობის განკარგულება №984 2017 წლის 19 მაისი – „აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ “საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 24 მარტის №588 განკარგულებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე“;
  4. საქართველოს მთვრობის განკარგულება # 224 2018 წლის 30 იანვარი – „ქვეყანაში აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ“;
  5. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის პრესკონფერენცია – 2017 წლის 25დეკემბერი;
  6. საქართველოს მთავრობის დადგენილება №112 2018 წლის 6 მარტი – საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დებულება;
  7. საქართველოს გარემოს  დაცვისა  და  სოფლის  მეურნეობის  მინისტრის  ბრძანება  N 2-168 – „ქვეყანაში აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებების უზრუნველსაყოფად სამუშაო ჯგუფის შექმნის შესახებ“.
  8. საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის ბრძანება №50, 2016 წლის 26 დეკემბერი საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ეროვნული სატყეო სააგენტო სდებულების დამტკიცების შესახებ;
  9. საქართველოს  გარემოს  დაცვისა  და  სოფლის  მეურნეობის  მინისტრის ბრძანება  №2-343 2018  წლის 14 მაისი საქართველოს გარემოს  დაცვისა  და  სოფლის მეურნეობის სამინისტროს  პოლიტიკისა  და  ანალიტიკისდეპარტამენტის  დებულების  დამტკიცების  შესახებ
  10. საქართველო გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის ბრძანება №2-321, 2018 წლის 8 მაისი, “საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივ  რესურსების დაცვის სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ეროვნული სატყეო სააგენტოს დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის 2016 წლის 26 დეკემბრის N 50 ბრძანებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე;
  11. სურსათის ეროვნული სააგენტო, ბუკლეტი: აზიური ფაროსანას საწინააღმდეგო პესტიციდის გამოყენების ინსტრუქცია;
  12. სურსათის ეროვნული სააგენტო, ბუკლეტი: ერთად ვებრძოლოთ აზიურ ფაროსანას;
  13. კანონპროექტი: გენეტიკურად მოდიფიცირებული სურსათისა და ცხოველის საკვების შესახებ;
  14. კანონპროექტი:2018 წლის 14 მაისიტექნიკურირეგლამენტი – „გენეტიკურად მოდიფიცირებული ორგანიზმების მიკვლევადობისა დ ეტიკეტირების, გენეტიკურად მოდიფიცირებული ორგანიზმებისაგა ნწარმოებული სურსათის/ცხოველის საკვების მიკვლევადობის შესახებ“
  15. კანონპროექტი:საქართველოს კანონი გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ;
  16. ბროშურა:საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო მნიშვნელობის მქონე ბაღლინჯოების საველე ცნობარი. სურსათის ეროვნული სააგენტოს გამოცემა;
  17. საქართველოს მთავრობის დადგენილება, 2015 წლის 12 თებერვლის # 56, „დანერგე მომავალი“ სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ
  18. საქართველოს მთავრობის დადგენილება, # 159. 2015 წლის 8 აპრილი „დანერგე მომავალი“ სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 12 თებერვლის # 56 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ;
  19. საქართველოს მთავრობის დადგენილება, # 444. 2015 წლის 26 აგვისტო  „დანერგე მომავალი“ სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 12 თებერვლის # 56 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ;
  20. საქართველოს მთავრობის დადგენილება, #190. 2016 წლის 22 აპრილი. „დანერგე მომავალი“ სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 12 თებერვლის # 56 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ;
  21. საქართველოს მთავრობის დადგენილება, #495, 3 ნოემბერი, „დანერგე მომავალი“ სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 12 თებერვლის # 56 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ;
  22. საქართველოს მთავრობის დადგენილება, # 29, 2017 წლის 24 იანვარი, „დანერგე მომავალი“ სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 12 თებერვლის # 56 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ;
  23. პრეზენტაცია: ინფორმაცია აზიურ ფაროსანაზე – ერთად ვებრძოლოთ აზიურ ფაროსანას!

http://moe.gov.ge/res/images/file-manager/aizuri_parosana_programa/parosanas_programa_2018.pdf

http://nfa.gov.ge/ge/presrelizebi-eng-75/saxelmwifo-shesyidvebis-wliuri-gegma-eng-145

  1. საქართველოს მთავრობის დადგენილება №265, 2017 წლის  29  მაისი,   მაღალმთიან რეგიონებში სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სათიბ-საძოვრების რაციონალურად გამოყენების სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ;
  2. საქართველოს მთავრობის დადგენილება # 34, 2017 წლის 26 იანვარი, მევენახეობის სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამა;
  3. პაატა კოღუაშვილი,  არჩილ ჭირაქაძე:განმარტება საინფორმაციო ბარათ „ბიფენტრინის  შესახებ“;
  4. სურსათის ეროვნული სააგენტო, ბუკლეტი, გაფრთხილება ფაროსანას შესახებ;
  5. დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი, ბუკლეტი:  „შენობების დაცვა ფაროსანასგან“;
  6. საქართველოს მთავრობის დადგენილება, # 20, 2016 წლის 18 იანვარი.  ჩაის პლანტაციების რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა „ქართული ჩაის დამტკიცების შესახებ;
  7. საქართველოს მთავრობის განკარგულება №246 2017 წლის 13 თებერვალი „შეღავათიანი აგროკრედიტის, სოფლის მეურნეობის პროდუქციის გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების თანადაფინანსების ფარგლებში გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ“  საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 27 იანვრის №139 განკარგულებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე.

 

საქართველოს გარემოსდაცვით სფეროში მიმდინარე საკანონმდებლო ცლილებების მონიტორინგი და ამ პროცესებში საზოგადოების ჩართულობის გაძლიერება.

პროექტის სახელი: საქართველოს გარემოსდაცვით სფეროში მიმდინარე საკანონმდებლო ცლილებების მონიტორინგი და ამ პროცესებში საზოგადოების ჩართულობის გაძლიერება.

დონორი ორგანიზაცია :   ფრიდრიხ ებერტის ფონდის საქართველოს წარმომადგენლობა

განხორციელების დრო: 2018 წლის 20 აპრილი – 2018 წლის 20 ნოემბერი

მიზანი:  საქართველოში დემოკრატიული პროცესების მიმდინარეობაზე ხელშეწყობა საზოგადოების გააქტიურებითა და  გადაწყვეტილებათა მიღების პროცესებში მათი მონაწილეობის გაძლიერებით.

ამოცანები:
საქართველოში გარემოს მდგარდ მართვაზე ხელშეწყობა, გადაწყვეტილებების მიღების პროცესებში საზოგადოების მონაწილეობისა  და აღსრულების  მონიტორინგის  განხორციელებით

საქართველოს კანონმდებლობაში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების მიზნით ერთობლივი  პოლიტიკის ფორმირებასთან დაკავშირებულ  ინტერესთა კონფლიქტისა  და ინტერსთა   თანხვედრის გამოვლენის ხელშეეწყობა

მოსალოდნელი შედეგები:

  • გაძლიერდება საზოგადოების ჩართულობა გარემოსდაცვით სექტორში გადაწყვეტილებიბის მიღებისას და ხელი შეეწყობა გარემოსდაცვითი ინტერესების დაცვას;
  • ხელი შეეწყობა საქართველოს გარემოსდაცვითი სექტორის საკანონმდებლო ცვლილებების საზოგადოებრივი მონიტორინგის განხორციელებას;
  • ხელი შეეწყობა ევროკავშირს, ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებსა და საქართველოს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებული შედეგების მიღწევას და ამ პროცესებში საზოგადოების ჩართულობის უზრუნველყოფას.
  • ხელი შეეწყობა საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და მისი სტრუქტურული ქვედანაყოფების მიერ პოლიტიკური, ეკონომიკური და საზოგადოებრივი ხასიათის დაბალანსებული გადაწყვეტილებების მიღებას გარემოსდაცვითი ასპექტების მაქსიმალური გათვალისწინებით

ორგანიზაციის მიერ განხორციელებული პროექტები და დაფინანსების წყაროები

პროექტის სათაური

ხანგრძლივობა

დაფინანსების წყარო

”ბუნებრივი გარემოს კონსერვაციისა და მდგრადობისათვის თემების ინიციატივის ხელშეწყობა საქართველოში
01.06.2016 – 01.10.2017
გლობალური სატყო კოალიცია, გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ფინანსური მხარდაჭერით.
მუნიციპალიტეტების დონეზე სამოქალაქო საზოგადოების გაძლიერება და მათი ჩართვა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში
01.08.2016 – 01.06.2017
გაეროს განვითარების პროგრამა საქართველოში (UNDP), სამხრეთ კავკასიაში შვეიცარიის თანამშრომლობის ოფისი (SCO), ავსტრიის განვითარების სააგენტო(ADC).
სოციალურ გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიშები საქართველოს მაგალითზე
01.04.2016
 ფრიდრიხ ებერტის ფონდის წარმომადგენლობა საქართველოში
„გარემოზე ზემოქმედების შეფასების რეგულაციებთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ინიციატივის პროცესის მონიტორინგი“
15.03. 2016
ფრიდრიხ ებერტის ფონდის წარმომადგენლობა საქართველოში
ლაგოდეხის მუნციპალიტეტში  სოფლების ხიზამბავრსა და გურგენიანის წყალსადენის სათავე ნაგებობის  რეკონსტრუქცია.
2015
ბერნის უნივერსიტეტის განვითარებისა და გარემოსდაცვის  დეპარტამენტი, შვეიცარია
დავასუფთაოთ მდინარეები – დავასუფთაოთ შავი ზღა
19.01.2015
შავი ზღვის ფონდი
გარემოზე ზემოქმედების შეფასების პროცედურები საქართველოში
01.05.2015-31.10.2015
ფრიდრიხ ებერტის ფონდის წარმომადგენლობა საქართველოში
ლაგოდეხის მუნციპალიტეტის სოფლების ხიზამბავრასა  და გურგენიანის საბავშვო ბაღის რეკონსტრუქცია.
2015
ბერნის უნივერსიტეტის განვითარებისა და გარემოსდაცვის  დეპარტამენტი, შვეიცარია
მომხმარებელთა დახმარების ცენტრი  ქუთაისში
01.03.2014- 29.02.2016
ევრაზიის ფონდი
საიზოლაციო ღონისძიებების გამოცდა დედოფლისწყაროში (ბიომრავალფეროვნების მდგრადი მართვა სამხრეთ კავკასიაში)
გრმანიის საზოგადოება საერთაშორისო თანამშრომლობიათვის (GZT)
საქართველოს ენერგეტიკის  სფეროს გამოწვევები და გარემო
2014
ფრიდრიხ ებერტის ფონდის წარმომადგენლობა საქართველოში
სამოქალაქო ორგანიზაციების თანამშრომლობა მთავრობასთან და სხვა დაინტერესებულ მხარებთან ეროვნულად მისაღები კლიმატის ცვლილების შერბილების ქმედებებზე (NAMA), სოფლად მდგრადი ენერგიის განვითარებისთვის
2013-2015
საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა
ქალთა როლის გაძლიერება ყველასათვის
2013-2015
ნიდარლანდების საგარეო საქმეთა სამინისტრო
რესურსების მდგრადი გამოყენება სამხრეთ კავკასიაში- ფოკუსით წყალზე
2013-2014
ბერნის უნივერსიტეტის განვითარებისა და გარემოსდაცვის  დეპარტამენტი, შვეიცარია
სამოქალაქო მონიტორინგის ხელშეწყობა ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობისას
2012-2014
ევრაზიის თანამშრომლობის ფონდი
კოლხეთის რეგიონის მაღალკონსერვაციული ეკოსისტემებისა და ბიომრავალფეროვნების დაცვის ხელშეწყობა მდ.ტეხურის ხეობაში
2012-2013
პრო ნატურა/დედამიწის მეგობრები/შვეიცარია- FoE შვეიცარია
ადგილობრივი მოსახლეობის ხელმისაწვდომობის გაზრდა განახლებად ენერგო-რესურსებზე და შესაბამისი ტექნოლოგიების გავრცელება სოფლად და მოცილებულ ადგილებში
2012-2013
USAID-NATELI-II
საზოგადოების აქტიური ჩართულობის გაზრდა ხუდონის ჰიდროელექტროსადგურის კასკადის მშენებლობის ბუნებრივ და სოციალურ გარემოზე ზემოქმედების შეფასების პროცესში
2012
ფრიდრიხ ებერტის ფონდის წარმომადგენლობა საქართველოში
საქართველოში აღდგენადი ენერგიების ეფექტურად გამოყენებასა და ენერგოეფექტური ტექნოლოგიების დანერგვაზე ხელშეწყობა.
2012
ფრიდრიხ ებერტის ფონდის წარმომადგენლობა საქართველოში
საქართველოში კლიმატის კვირეულის ორგანიზება
2012
საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა
ადგილობრივი შესაძლებლობების გაძლიერება სოფლად საოჯახო პირობებში გათბობის, ცხელი წყლისა და იზოლაციის სისტემების დანერგვით EEC რეგიონში.
2011-2014
საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა
საშიში ქიმიური ნივთიერებების გამოყენების შემცირება განვითარებად ქვეყნებში- ქიმიკატების უსაფრთხოდ გამოყენების პოტენციალი არაქიმიური ალტერნატივების ჩათვლით.
2011
SAICM Quick Start Programme trust fund
საქართველოში კლიმატის კვირეულის ორგანიზება
2011
საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა
დავასუფთაოთ საქართველო – საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება და მისი ჩართვა მყარი საყოფაცხოვრებო ნარჩენების მართვის გაუმჯობესების პროცესში (1-ლი, II-ე და III-ე ფაზა)
2010-2012
2013-2014
2015-2016
შვედეთის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტო
ადგილობრივი პოტენციალის შექმნა სოფლად მდგრადი განვითარებისათვის
01/02/2010-01/07/2011
საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა
გარემო და უსაფრთხოება სამხრეთ კავკასიაში_ბუნებრივი რესურსების მდგრადი მენეჯმენტი აქცენტირებული წყლის რესურსების მდგრად მართვაზე
01/02/2010 – 01/07/2011
შვეიცარიის ფედერალური საგარეო საქმეთა დეპარტამენტი
საქართველოში კლიმატის კვირეულის ორგანიზება
2010
საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა
რეგიონალური კონფერენცია ”სამხრეთ კავკასიის არსამთავრობო ორგანიზაციათა შესაძლებლობების გაძლიერება და საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება კლიმატის ცვლილებებით გამოწვეული შედეგების და მისი  შემარბილებელი ღონისძიებების შესახებ.”
2009
გერმანიის გარემოს დაცვის, ბუნებრივი კონსევაციისა და ატომური უსაფრთხოების ფედერალური სამინისტრო
საქართველოში “კლიმატის კვირეული 2009” ორგანიზება
2009
საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა
განახლებადი ენერგოტექნოლოგიების დანერგვა სოფლად
2008-2009
გერმანიის გარემოს დაცვის, ბუნებრივი კონსევაციისა და ატომური უსაფრთხოების ფედერალური სამინისტრო
ნარჩენების მდგრადი მართვის  ხელშეწყობისათვის  კომპოსტირების მეთოდის დანერგვა ქ. თბილისის პარკებში.
2008-2009
საქართველოში ჰოლანდიის საელჩოს MATR პროგრამა
საქართველოს სოფლის რეგიონებში ახალი, მდგრადი მეთოდების დანერგვა: სანიტარულ-პროფილაქტიკური პრობლემების გადაჭრის, უსაფრთხო სასმელი წყლისა და ალტერნატიული ენერგიის წყაროების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფაზე ხელშეწყობის მიზნით
2008-2010
ნიდერლანდების საგარეო საქმეთა სამინისტრო
არასამთავრობო ორგანიზაციების თანამშრომლობა, მდგრადი განვითარების ხელშეწყობისათვის საქართველოში
2008
ფონდი “ღია საზოგადოება – საქართველო”
დედოფლისწყაროში საბუნებისმტყველო დისციპლინების მასწავლებლების შესაძლებლობათა გაძლიერება და მუდმივმოქმედი წრეების ორგანიზება
2007
ნორვეგიის მთავრობა
არასამთავრობო ორგანიზაციათა ტრენინიგი ორჰუსის კონვენციასთან დაკავშირებით საქართველოს სამ რეგიონში
2006
საქართველოში ეუთო-ს მისია
ჭარბტენიანი ტერიტორიების საერთაშორისო დღის – 2 თებერვლისადმი მიძღვნილი სემინარების მოწყობა ქალაქებში: ფოთი და ლანჩხუთი
2006
სზიმ ცენტრი
ჭაჭუნას აღკვეთილი და მოსწავლე ახალგაზრდობა
2006
ნორვეგიის მთავრობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდის კავკასიის  ოფისი
სიმძლავრეების შექმნა და სტრატეგიის განვითარება საქართველოსათვის და ევროგაერთიანების გლობალური როლი მდგრადი განვითარების პროცესში
2006
ბრტანეთი საელჩო, ჰოლანდიის საელჩო, ევრაზიის ფონდი
აღმოსავლეთ ევროპის, კავკასიისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნებში გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების საწინააღმდეგო კამპანიის გაძლიერება
2005-2008
ჰივოსის ფონდი
სამეგრელოს რეგიონის იშვიათი და გადაშენების საფრთხის ქვეშ მყოფ მცენარეთა სახეობების დაცვა და კონსერვაცია
2004-2005
ნიდერლანდების საელჩო უკრაინაში
ბიოუსაფრთხოების უზრუნველყოფა აღმოსავლეთ ევროპასა, კავკასიასა და ცენტრალურ აზიაში
2004
ჰივოსის ფონდი
სოციალურად დაუცველი ჯგუფის დევნილების მომსახურეობა, თემის მობილიზება
2004
Mercy Corp
საერთაშორისო ახალგაზრდული `ეკო-ბანაკი 2003
2003
ევროპის ახალგაზრდული ფონდი
თანამშრომლობა ენერგეტიკული სიღატაკის დასაძლევად
2003
Mercy Corp
სამხრეთ კავკასიაში მილსადენებზე დამკვირვებელთა საზოგადოებრივი ქსელის ჩამოყალიბება და განვითარება
2002-2003
შვეიცარიის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტო
გენმოდიფიცირებული კულტურების კვლევა გურიასა და სამეგრელოში
2002
გლობალ გრინგრანტს ფონდი
საერთაშორისო ენერგო ბრიგადები
2002
ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდის სამხრეთ კავკასიის რეგიონული ბიურო
ვებ-გვერდის შექმნა ნარჩენების მოხმარების პრობლემასთან დაკავშირებით
2002
IREX – აირექსი, საქართველო
მაკულატურის შემგროვებელი ქსელის დაარსება თბილისში
2002
გერმანიის საელჩო
მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება პლასტმასის ბოთლების მრავალჯერად გამოყენებაზე.
2002
გერმანიის საელჩო
#85 ბაგა ბაღის დათბუნება
2002
ბრიტანეთის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო DFID
#63 ბაგა-ბაღის დათბუნება
2001
გაეროს განვითარების პროგრამა UNDP
ბაგა-ბაღი `საპოვნელა~-ს დათბუნება
2001
გაეროს განვითარების პროგრამა UNDP
#206 ბაგა-ბაღის დათბუნება
2001
შვეიცარიის განვითარების ფონდი
საერთაშორისო ენერგო ბრიგადები
2001
ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდის სამხრეთ კავკასიის რეგიონული ბიურო
საყოფაცხოვრებო, ტოქსიკური და სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენებით წყლის დაბინძურების შემცირების სტრატეგია საქართველოს შავი ზღვის პირა ზონაში
2001-2002
საბერძნეთის მთავრობა
საზოგადოების მონაწილეობა გადაწყვეტილებათა მიღების პროცესში
2000
კანადის საელჩო
ენერგო ბრიგადები III ფაზა
2000
იაპონიის საელჩო, Staples Trust, LCB, გერმანიის საელჩო
ბანკების დამკვირებელთა ქსელი
2000
BANK WATCH საერთაშორისო ქსელი,
კლიმატის ცვლილების კამპანია
1999
FOE US-ის მცირე გრანტების პროგრამა
წყლის დაზოგვის კამპანია სამხრეთ ოსეთში
1999
Hilfswerk Austria
გარემოსდაცვითი პოლიტიკა და საზოგადოების მონაწილეობა
1999
ნიდერლანდების სამეფოს მთავრობა
გადავარჩინოთ შავი ზღვა
1998
TACIS -ის შავი ზღვის პროგრამა
საქართველოს ენერგობრიგადები, მეორე ეტაპი
1998
Know How Fund,OSGF
საქართველოს ენერგობრიგადები, პირველი ეტაპი
1997
Know How Fund
ალტერნატიული ენერგეტიკა ევროპაში
1997
შვეიცარიის მთავრობა, დედამიწის მეგობრები-ევროპა
სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება
1997
შვეიცარიის მთავრობა,
პრო ნატურა/დედამიწის მეგობრები-შვეიცარია
სამყარო და მისი ბინადარნი
1996
ღია საზოგადოება საქართველო
წითელ წიგნში შეტანილი სახეობების დაცვა
1996
ფრიდრიხ ებერტის ფონდი
დემოკრატიზაციის პროგრამა, ტექნიკური დახმარება
1996
TACIS
ბიოფერმების მნიშვნელობა საქართველოსთვის
1995-1997
TACIS
ბიოგაზის აპარატის სადემონსტრაციო პროექტი ლაგოდეხში.
1995
ISAR
სემინარი ტყის დაცვის ბიოლოგიური მეთოდების შესახებ
1995
OSGF
მდგრადი ევროპა
1994-1997
TACIS
მდგრადი ჩრდილოეთი და სამხრეთი
1994
TACIS
კამპანია: გადავარჩინოთ საახალწლო ნაძვის ხეები
1994-2004
WWF
კამპანია: შევინარჩუნოთ ბზა
2002-2005
WWF
კამპანია: დაასუფთავე მტკვრის სანაპირო
2002
გაეროს განვითარების პროგრამა

მუნიციპალიტეტების დონეზე სამოქალაქო საზოგადოების გაძლიერება და მათი ჩართვა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში

პროექტი: მუნიციპალიტეტების დონეზე სამოქალაქო საზოგადოების გაძლიერება და მათი ჩართვა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში.
დონორი ორგანიზაციები:  გაეროს განვითარების პროგრამა საქართველოში (UNDP), სამხრეთ კავკასიაში შვეიცარიის თანამშრომლობის ოფისი (SCO), ავსტრიის განვითარების სააგენტო(ADC).
განხორციელების დრო:  01.08.2016 – 01.06.2017
ლოკაციის ადგილი: ლანჩხუთის, ოზურგეთის, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტები, ქალაქი ოზურგეთი.
პროექტის მიზნები და მოსალოდნელი შედეგები:  
გურიის რეგიონში ნარჩენების მართვის 5 წლიანი მუნიციპალური გეგმების შემუშავებაზე ხელშეწყობა;
გარემოსდაცვითი მმართველობის გაუმჯობესება;
სამოქალაქო საზოგადოებისა და ადგილობრივი თემების გარემოსდაცვითი ცნობიერების ამაღლება;
საზოგადოების გააქტიურება და ჩართულობის გაზრდა გადაწყვეტილებების მიღების პროცესებში.

ბუნებრივი გარემოს კონსერვაციისა და მდგრადობისათვის თემების ინიციატივის ხელშეწყობა საქართველოში

პროექტი:  ”ბუნებრივი გარემოს კონსერვაციისა და მდგრადობისათვის თემების ინიციატივის ხელშეწყობა საქართველოში“
დონორი ორგანიზაცია: გლობალური სატყო კოალიცია,  გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ფინანსური მხარდაჭერით.
განხორციელების დრო: 01.06.2016 – 01.10.2017 წლები
განხორციელების ადგილი: კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები – ოკამი და საკორინთლო, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელი მერჯევში.
პროექტის მიზანი: ბუნებრივი რესურსების მართვასა და მასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების მიღებაში  ადგილობრივი მოსახლეობის მონაწილეობის არსებული მდგომარეობის შეფასება.

სამოქალაქო ორგანიზაციების თანამშრომლობა მთავრობასთან და სხვა დაინტერესებულ მხარებთან ეროვნულად მისაღები კლიმატის ცვლილების შერბილების ქმედებებზე (NAMA), სოფლად მდგრადი ენერგიის განვითარებისთვის“

პროექტი: „სამოქალაქო ორგანიზაციების თანამშრომლობა მთავრობასთან და სხვა დაინტერესებულ მხრეებთან ეროვნულად მისაღები კლიმატის ცვლილების შერბილების ქმედებებზე – NAMA, სოფლად მდგრადი ენერგიის განვითარება“.
 დონორი ორგანიზაცია: ევროკავშირი
პარტნიორები:
  • ქალები ევროპაში საერთო მომავლისათვის (WECF);
  • ეკოლოგიურ მეურნეობათა ასოციაცია SEMA;
  • სოფლად თემთა განვითარების სააგენტო;
  • ახალციხის საზოგადოების განვითარების ცენტრი.
პროექტის ხანგრძლივობა:  2013წლის 19 ნოემებრი – 2015 წლის 19 ნოემბერი
მოქმედების  ადგილი:  კახეთი, მცხეთა – მთიანეთი, სამცხე- ჯავახეთი, იმერეთ, სამეგრელო
პროექტის მიზნები და ამოცანები:
  • კლიმატის შემარბილებელი ღონისძიებების განხორციელების ხელშეწყობა დაბალნახშირბადიან ეკონომიკაზე გადასვლისათვის;
  • ადგილობრივ თემებში ალტერნატიული და დაბალემისიური ტექნოლოგიების დანერგვა, ადგილობრივი მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის  გააუმჯობესება ტრადიციული ენერგო-მატარებლების ჩანაცვლების გზით და ბუნებრივი რესურსების რაციონალურ გამოყენებაზე  ხელშეუწყობით;
  • დაინტერესებულ მხარეებთან NAMA-ს (ეროვნულად მისაღები შერბილების ქმედებები) ერთობლივად შემუშავება – მზის კოლექტორებისა და ენერგო ეფექტური ღუმელების   დანერგვისათვის ტექნიკური და ინსტიტუციური შესაძლებლობების გაძლიერებისა  და ადვოკატირებისათვის  საჭირო პოლიტიკის  განხორციელებით;
  • ნიადაგის მომზადება სოფლად მაცხოვრებელი ოჯახებისა და მცირე და საშუალო მეწამეებისათვის  მზის კოლექტორებისა და  ენერგო ეფეეფექტური ღუმელების დასამონტაჟებლად (10,000 ერთეული ) ადვილად ხელმისაწვდომი ინვესტიციების დანერგვით; MVR (გაზომვა, ანგარიშგება და შემოწმება) მექანიზმების განვითარება;
  • დაინტერესებულ მხარეთა – ხელისუფლების, არასამთავრობო ორგანიზაციების და საშუალო ბიზნესის ჩართვა Nama-ს განვითარების პროცესში;
  • სიღარიბის დაძლევაზე ხელშეწყობა.
საქმიანობები და შედეგები:
გაიმართა მრგვალი მაგიდები, სამუშაო შეხვედრები, სემინარები, სწავლებები, გადამზადებები და დიალოგები:
  • საერთაშორისო დონეზე;
  • საქართველოს სამთავრობო და ადგილობრივ სტრუქტურებთან;
  • მოსახლეობასთან;
  • არასამთავრობო სექტორთან;
  • ექსპერტებთან და სპეციალისტებთან;
  • ბიზნეს და საბანკო სექტორთან;
  • ჟურნალისტებთან;
  • მომზადდა, გამოიცა და გავრცელდა საინფორმაციო მასალები (ტრიფლეტები, სახელმძღვანელოები , ჟურნელები), მოეწყო რადიო და ტელეგადაცემები;
  • დაიბეჭდა საგაზეთო სტატიები, გავრცელდა ინფორმაციები სოციალური ქსელების მეშვეობით;
  • შემუშავდა შესაბამისი ფინანსური მექანიზმი, მოეწყო კონსულტაციები უკვე არსებულ ფინანსურ დაწესებულებებთან და განვითარების ბანკების ექსპერტებთან;
  • გაკეთდა ბაზრისა და მოსახლეობის კვლევები;
  • შემუშავდა საბაზისო NAMA სცენარი და დამუშავდა MRV (გაზომვა, ანგარიშგება და შემოწმება) მექანიზმების განვითარების მეთოდოლოგია;
  • დამონტაჟდა სამოდელო 50 მზით წყალგამაცხელებელი და 50 ენერგოეფექტური ღუმელი;
  • ხელი შეეწყო და ჩამოყალიბდა 4 ენერგო კოოპერატივი;
  • ჩამოყალიბების პროცესშია „ქოლგა ენერგოკოოპერატივი“  საერთაშორისო ორგანიზაციების მონაწილეობით;
  • გაძლიერდა 5 რეგიონში ადგილობრივი ხელისუფლების, არასამთავრობო ორგანიზაციების და მცირე ბიზნესის წარმომადგენლების ტექნიკური, ფინანსური და სხვა შესაძლებლობები დაბალ ნახშირბადიან ეკონომიკაზე გადასვლის ხელშეწყობისა და   NAMA-ს განხორციელებასთან დაკავშირებით;
  • 5 რეგიონში გაძლიერდა ადგილობრივი პარტნიორების შესაძლებლობები (ფერმერები, არასამთავრობო ორგანიზაციები, რესურს–ცენტრები, საზოგადოებრივი ინსტიტუტები, მოსახლეობა) შეთავაზებული ტექნოლოგიების სწორად დამონტაჟების, გამოყენებისა და მონიტორინგის  კუთხით;
  • მომზადდა ნიადაგი  5 რეგიონში   სოფლად მაცხოვრებელი   ოჯახების, მცირე და საშუალო მეწამეებისათვის  10,000 ერთეული მზის  წყალგამაცხელებელი -კლექტორისა და 10 000 ენერგო ეფეეფექტური ღუმელის დასამონტაჟებლად  ადვილად ხელმისაწვდომი ინვესტიციებისა და უპროცენტო განვადებების   გამოყენებით;
  • მომზადდა პროექტი ბიომასის ეფექტიანი გამოყენება,  გენდერულად  მგრძნონიარე, სამართლიანი, კლიმატურად უსაფრთხო და მდგრადი სასოფლო განვითარებისათვის.
პუბლიკაციები:
  • “სამშენებლო მითითებები მზით წყლის გამათბობლებისათვის“ ;
  • ლიფლეტი: „ეროვნულად მისაღები შერბილების ქმედებები (ემშქ) – NAMA”;
  • „ენერგოეფექტური ღუმელები – მშენებლობა“ გზამკვლევი;
  • ლიფლეტი – გლობალური დათბობით გამოწვეული კლიმატის ცვლილება 2015
  • ჩვენი ორგანიზაციის პერიოდულ ბიულეტენში “გარემო და საზოგადოება” დაიბეჭდა ინფორმაცია NAMA და პროექტის შესახებ ქართულ და ინგლისურ ენებზე.

საქართველოში აღდგენადი ენერგიების ეფექტურად გამოყენებასა და ენერგო–ეფექტური ტექნოლოგიების დანერგვაზე ხელშეწყობა

პროექტი: საქართველოში აღდგენადი ენერგიების ეფექტურად გამოყენებასა და ენერგო–ეფექტური  ტექნოლოგიების დანერგვაზე ხელშეწყობა
დონორი ორგანიზაცია: ებერტის ფონდის წარმომადგენლობა საქართველოში
განხორციელების დრო: 2012 წელი
პროექტის მიზანი:
 საქართველოში აღდგენადი ენერგიების ეფექტურად გამოყენებისა  და ენერგო–ეფექტური ტექნოლოგიების დანერგვისათვის ხელშეწყობა არასამთავრობო სექტორის ინიციატივების კონსოლიდირების, სამართლებრივი მხარდაჭერის უზრუნველყოფისა და სამთავრობო სტრუქტურებისა და მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების გზით.
პროექტის ამოცანები:
  • ქვეყნის არასამთავრობო სექტორისა და საზოგადოების სხვა წარმომადგენელთა ძალისხმევის კონცენტრირებისა და კონსოლიდირების ხელშეწყობა საკანონმდებლო და სამთავრობო სტრუქტურების, საქართველოში აღდგენადი ენერგიების ეფექტურად გამოყენებისა და ენერგოეფექტურობის ღონისძიებების  ლობირების მიზნით;
  • ქვეყანაში აღდგენადი ენერგიების ეფექტურად გამოყენებისა და ენერგოეფექტურობის საკითხების საკანონმდებლო მხარდაჭერის ხელშეწყობა;
  • აღდგენადი ენერგიებისა და ენერგოეფეტურობის პოტენციალის საკითხებთან დაკავშირებით საზოგადოების ფართო ფენების ცნობიერების ამაღლება და გადაწყვეტილებათა მიღების პროცესებში მათ აქტიურ ჩართულობაზე ხელშეწყობა.
პროექტის შედეგები:
  • მოხდა იდენტიფიცირებული და დაზუსტებულია ენერგეტიკის საკითხებით დაინტერესებული არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და ექსპერტების მონაცემთა ბაზა;
  • მოხდა არასამთავრობო სექტორის კონსოლიდაცია აღდგენადი ენერგიებისა და ენერგოეფექტურობის საკითხებთან და კავშირებით და გაღრმავდა მათ შორის თანამშრომლობა;
  • გაიზარდა სამთავრობო და საკანონმდებლო სტრუქტურების წარმო მადგენელთა ინფორმი რების დონე აღდგენადი ენერგიებისა და ენერგოეფექტურობის საკითხებთან დაკავშირებით და მომზადდა საინფორმაციო საფუძველი ამ საკითხების სახელმწიფო პრიორიტეტებში  დანერგვისათვის;
  • მომზადდა რეკომენდაციები საქართველოში აღდგენადი ენერგიებისა და ენერგოეფექტურობის მიმართულებით პროტექციონისტული საკანონმდებლო ბაზის ლობირებისათვის;
  • ჩატარდა კონფერენცია, მიღებულ იქნა დეკლარაცია და საპროგრამო დოკუმენტი ქვეყანაში აღდგენადი ენერგიების გამოყენების და ენერგოეფექტურობის დანერგვასა და ფართოდ გავრცელებასთან დაკავშირებით. მასალები გადაეცა შესაბამის საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ორგანოებს და გავრცელდა ელექტრონული მედია საშუალებებით;
  • კონფერენციის დეკლარაციამ და საპროგრამო დოკუმენტმა შექმნა ერთიანი პლატფორმა არასამთავრობო სექტორის კოორდინირებული, ეფექტური და რეგულარული მოქმედებებისათვის, რითაც შეიქმნება ქსელური მუშაობის რეალური წინაპირობა.
  • გაზრდილია მოსახლეობის ფართო ფენების ინფორმირებულობა აღდგენადი ენერგიებისა და ენერგოეფექტურობის, შესაბამისი უახლოესი ტექნოლოგიების დანერგვის საკითხებთან დაკავშირებით.
მიღებული დეკლარაცია: არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და ექსპერტების პოზიციათა დეკლარაცია საქართველოში ენერგიის განახლებადი  წყაროების ეფექტურად გამოყენებისა და ენერგოეფექტურობის არსებული დონის მკვეთრად გაუმჯობესების აუცილებლობის  თაობაზე.

 

 

 

არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და ექსპერტების პოზიციათა დეკლარაცია 2012 წელი

არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და ექსპერტების პოზიციათა დეკლარაცია 

საქართველოში ენერგიის განახლებადი  წყაროების ეფექტურად გამოყენებისა და

ენერგოეფექტურობის არსებული დონის მკვეთრად გაუმჯობესების აუცილებლობის  თაობაზე

ენერგეტიკა ის სფეროა, რომელიც ზეგავლენას ახდენს როგორც მთლიანად ქვეყნების, ასევე თითოეული ადამიანის ცხოვრების ყველა ასპექტზე. მისი ხვედრითი წილი მნიშვნელოვანია ყველა დონეზე – მთლიანი შიდა პროდუქტიდან დაწყებული და  ყოფითი პირობებით დამთავრებული.

საკითხის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ამ დეკლარაციაზე ხელმომწერი საქართველოს არასამთავრობო (საზოგადოებრივი) ორგანიზაციები, ექსპერტები და სამეცნიერო წრეების წარმომადგენლები გრძნობენ რა პასუხისმგებლობას და ეყრდნობიან რა საკუთარ გამოცდილებასა და დაზუსტებულ ინფორმაციას:

  • გამოთქვამენ შეშფოთებას ენერგიის განახლებადი (არატრადიციული) წყაროების ეფექტურად და ჯეროვნად ათვისების უაღრესად დაბალი დონის გამო საქართველოში;
  • გამოთქვამენ უკმაყოფილებას როგორც გენერირების, ასევე გადაცემისა და მოხმარების ეტაპებზე ენერგიის განიავების დამკვიდრებული ტენდენციის, ენერგოეფექტურობის მიღწევის თაობაზე ფასადური ხასიათის იდეების, განცხადებების დეკლარირებისა და პრაქტიკულ საქმიანობაში არსებული უმოქმედობის გამო;
  • ამ ფონზე, კატეგორიულად არ ეთანხმებიან ენერგეტიკული დანიშნულებით საქართველოს მდინარეების ჰიდროპოტენციალის ათვისების მიზნით გიგანტური ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობის გაუაზრებელ პოლიტიკას და მიაჩნიათ, რომ ყოველივე ეს ხორციელდება ეკოლოგიური, სოციალური, დემოგრაფიული და კულტურული რისკების კატასტროფულად ზრდის ხარჯზე;
  • თანხმდებიან რა იმაზე, რომ ენერგოუზრუნველყოფა ქვეყნის უსაფრთხოების ერთ–ერთი უმთავრესი კომპონენტია, მიაჩნიათ, რომ ჰიდროპოტენციალის გონივრულად ათვისების პარალელურად, მნიშვნელოვნად უნდა გაძლიერდეს განახლებადი არატრადიციული წყაროებიდან ენერგიის გენერირებისა და ენერგოეფექტურობის სფეროში არსებული მნიშვნელოვანი რეზერვების ამოქმდების ღონისძიებები;
  • კატეგორიულად არ ეთანხმებიან არგუმენტებს იმის თაობაზე, რომ ენერგოეფექტური ღონისძიებების გატარებისა და ტექნოლოგიების დანერგვის მიზნით საკანონმდებლო ნორმების შემოღება ზედმეტად დაამძიმებს მოქალაქეების სოციალურ და ქვეყნის ეკონომიკურ მდგომარეობას;
  • მიუხედავად იმისა, რომ საქართველო წარმოადგენს ამ საკითხების მარეგულირებელი არაერთი საერთაშორისო შეთანხმების ხელმომწერ მხარეს, მიაჩნიათ, რომ ამ მიმართებით საქართველოს ხელისუფლების ქმედებები მინიმალურადაც ვერ პასუხობს მათ მიერვე აღებულ საერთაშორისო ვალდებულებებს;
  • შეშფოთებულნი არიან იმ ფაქტით, რომ ყოველდღიურად და უკვე საკანონმდებლო დონეზეც, ირღვევა ენერგეტიკული ქარტიის ფუნდამენტური პრინციპი – ენერგოუზრუნველყოფა განხორციელდეს ბუნებრივ გარემოზე მავნე ზემოქმედების მინიმუმამდე შემცირების გზით – და ქვეყნის ეკოსისტემებისათვის მომეტებული საფრთხის შემცველი პროექტები ხორციელდება გარემოზე ზემოქმედების ჯეროვანი შეფასების გარეშე;
  • უკმაყოფილებას გამოთქვამენ სახელმწიფო (საბიუჯეტო) სექტორის მიერ მოხმარებული ენერგორესურსების აღრიცხვის, სტატისტიკური ინფორმაციის ხელმისაწვდომობისა და გამჭვირვალეობის  საქმეში არსებული ბიუროკრატიული ბარიერების გამო;
  • მოითხოვენ, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია გათავისუფლდეს პოლიტიკური, მონოპოლიური და ყოველგვარი სხვა ზეწოლისაგან;
  • აცნობიერებენ რა ქვეყნის ენერგობალანსში ენერგიის განახლებადი (არატრადიციული) წყაროების გამოყენებისა და ენერგოეფექტურობის სფეროში არსებული რეზერვების პოტენციურ წილს, აგრეთვე ქვეყნის ტერიტორიის გიგანტური ჰიდროელექტროსადგურებით დაფარვის შემთხვევაში მოსალოდნელ საფრთხეს;

მიმართავენ  მსოფლიო თანამეგობრობას:

ა) ზეგავლენა მოახდინონ საქართველოს მთავრობაზე ენერგიის განახლებადი (არატრადიციული) წყაროების ეფექტურად ათვისების უზრუნველყოფისა და ენერგოეფექტურობის სათანადო დონის მიღწევის, აგრეთვე მიღწეული შედეგების მუდმივად გაუმჯობესების მიზნით;

ბ) საქართველოს აღმოუჩინონ ფინანსური, მატერიალური, ტექნოლოგიური და ინტელექტუალური მხარდაჭერა არსებული მდგომარეობის უმოკლეს პერიოდში რადიკალურად შეცვლის  მიზნით.

დარწმუნებულნი არიან რა, რომ საქართველოს სახელმწიფომ გადაუდებლად უნდა განახორციელოს  ენერგიის განახლებადი (არატრადიციული) წყაროების ათვისების გრძელვადიან პერიოდზე გათვლილი ეფექტური ღონისძიებები და რადიკალურად უნდა შეცვალოს  ენერგოეფექტურობასთან დაკავშირებით არსებული გაუმართლებელი პოლიტიკა, მიმართავენ საქართველოს მთავრობას:

  • დაუყოვნებლივ გადაიხედოს „საქართველოს ენერგეტიკულ სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების“ თაობაზე საქართველოს პარლამენტის დადგენილება და საერთაშორისო ვალდებულებებისა და ამ დეკლარაციის, აგრეთვე ქვეყნის მთელი საზოგადოების მოთხოვნების გათვალისწინებით შემუშავებულ და მიღებულ იქნას ქვეყნის ენერგეტიკული პოლიტიკა, რომელსაც ექნება ლეგიტიმაციის უფრო მაღალი რანგი, ვიდრე პარლამენტის დადგენილებაა და რომელშიც განსაკუთრებული ადგილი დაეთმობა ენერგოეფექტურობის სფეროს;
  • შემუშავებული ენერგეტიკული პოლიტიკიდან გამომდინარე და გერმანიის გამოცდილების გათალისწინებით, გადაუდებლად იქნას მიღებული ისეთი ხელშემწყობი საკანონმდებლო აქტები, როგორიცაა:
    • ენერგიის განახლებადი (არატრადიციული) წყაროების ეფექტურად გამოყენების შესახებ;
    • ენერგოეფექტურობის შესახებ;
    • საქართველოს სამშენებლო კოდექსი;
    • ენერგოეფექტური ტექნოლოგიების, საყოფაცხოვრებო და სხვა სახის ტექნიკური საშუალებების წარმოებისა და იმპორტის რეგულირების თაობაზე;
    • ტექნიკური რეგულირების შესახებ, სადაც გათვალისწინებული იქნება ენერგომოხმარებისა და ენერგოდანაკარგების შემცირების, აგრეთვე დამატებითი ენერგიის გენერირების სტიმულირების მექანიზმები.
  • საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ ქმედითი გახადოს მის მიერვე 2008 წლის 18 სექტემბერს მიღებული #23 დადგენილების მუხლი 3–ის ა.ბ) პუნქტი – ენერგეტიკული ობიექტების ყოველწლიური ვალდებულების თაობზე „ტექნიკური ანგარიშის“ რეგულარულად წარდგენასთან დაკავშირებით – და საჯარო გახადოს ამ ანგარიშების ანალიზის შედეგები, ასეთი ვალდებულება გავრცელდეს საბიუჯეტო დაწესებულებსა და ენერგიის მსხვილ მომხმარებლებზე;
  • რეალური ნაბიჯები გადადგას ე.წ. „მერების შთანხმებით“  აღებული პრიორიტეტული ვალდებულებების შესასრულებლად და არ შემოიფარგლოს უმნიშვნელო გადაწყვეტილებებით;
  • უზრუნველყოს ენერგეტიკის სფეროში შემავალი სხვადასხვა მხარის კანონიერი ინტერესების დასაბუთებული და სამართლიანი გაწონასწორება;
  • ერთხელ და სამუდამოდ უარი თქვას დარგის არაპროფესიონალური და არასპეციალისტი კადრებით დაკომპლექტების მავნე პრაქტიკაზე;
  • სახელმწიფოებრივი ინტერესებიდან გამომდინარე, პრინციპულად დასვას საკითხი ენერგეტიკის შიდა ინფრასტრუქტურის მოწესრიგების თაობაზე და მიაღწიოს პოზიტიურ შედეგებს;
  • დაუყოვნებლივ დასვას საკითხი „გარემოზე ზემოქმედების შეფასების“ შესაძლო გადავადების თაობაზე არსებული კანონის გაუქმების შესახებ;
  • გადაუდებლად იზრუნოს ქვეყანაში მოწყობილობებისა და ტექნოლოგიების ენერგოეფექტურობის თვალსაზრისით ტესტირების, გამოცდის, მარკირებისა და ამავე მიზნით მონიტორინგის განხორციელების მატერიალური ბაზის შესაქმნელად;
  • განსაკუთრებული ძალისხმევა მოახმაროს მოსახლეობის ცნობიერების დონის ამაღლებას, მის ინფორმირებულობას, ფართო პროპაგანდა გაუწიოს ამ მიმართებით მსოფლიოში აპრობირებულ არაერთ კამპანიას.

დეკლარაციაზე  ხელმომწერ პირებს მიაჩნიათ, რომ ენერგეტიკის სფეროს რეგულირებაში, სამთავრობო გადაწყვეტილებების მიღებაზე მნიშვნელოვანი, ზოგჯერ კი გადამწყვეტი  ზეგავლენა შეიძლება იქონიოს თითოეული ჩვენთაგანის გააზრებულმა,  პრინციპულმა პოზიციამ და ქმედებამ, რის გამოც  მოვუწოდებთ საქართველოს საზოგადოებას და საზოგადოებრივ   ორგანიზაციებს:

  • ენერგიის განახლებადი (არატრადიციული) წყაროების გამოყენებისა და ენერგიის ეფექტურად ხარჯვის თვალსაზრისით სამთავრობო სტრუქტურების უმოქმედობას დავუპირისპიროთ მაღალი სამოქალაქო აქტივობა და პრინციპულობა;
  • მოვახდინოთ საზოგადოებრივი ორგანიზაციების რესურსების მობილიზება და ძალების კონცენტრირება ზემოხსენებულ საკითხებზე;
  • შევიმუშაოთ კონკრეტულ ღონისძებათა ერთობლივი სამოქმედო გეგმა და ვიზრუნოთ მისი ეტაპობრივი განხორციელებისათვის;
  • დავგეგმოთ ერთობლივი აქციები და სხვა ღონისძებები, ვიზრუნოთ კონკრეტული შედეგების მისაღწევად.

ხელმომწერები:

 

  1. რუსუდან სიმონიძე – საქართველოს მწვანეთა მოძრაობა
  2. ნანი მეფარიშვილი – საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი
  3. თამაზ ვაშაკიძე – საწარმოთა ინოვაციური განვითარების ცენტრი
  4. ნელი ვერულავა – ენერგოეფექტურობის ცენტრი
  5. მანანა ლოქაფიშვილი – ინტელექტი ქვეყნის სამსახურში
  6. გურამ სიმონიშვილი – ინტელექტი ქვეყნის სამსახურში
  7. სულხანი იაშვილი – ემეტცენტრი
  8. დავით გაბუნია – ტექინფორმი
  9. ივანე ჩოლოყაშვილი – დამოუკიდებელი ექსპერტი
  10. გიორგი მელიქაძე – საქართველოს გეოთერმული ასოციაცია
  11. ბაადურ ჩხაიძე – ენერგო–ინჟინერთა ასოციაცია
  12. ნანა ბეგალიშვილი – სამოქალაქო ინიციატივა – Civic Initiative
  13. ვახტანგ ზარქუა – ენერგოეფექტურობის ფონდი
  14. ამირან გიგინეიშვილი – ევროპის კავშირის პროგრამა „პეგასოს“ საქართველოს კოორდინატორი
  15. ნუგზარ თათეშვილი – საზოგადოებრივი განვითარების ახალციხის ცენტრი
  16. მანანა დევიძე – ფონდი „კავკასიის ეკოლოგია“
  17. გრიგოლ (გია) აბრამია – გარემოს დაცვის საერთაშორისო კვლევის ცენტრი
  18. კახა ნადირაძე – პრეზიდენტი, ფერმერთა უფლებების დაცვის ასოციაცია
  1. პროფ. ნოდარ ელიზბარაშვილი – თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

 

  1. როსტომ გამისონია – სოფლად თემთა განვითარების სააგენტო
  2. ბესიკ კალანდაძე – საქართველოს ეკოლოგიურ მიწათმოქმედთა ასოციაცია

დავასუფთაოთ საქართველო – საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება და მისი ჩართვა მყარი საყოფაცხოვრებო ნარჩენების მართვის გაუმჯობესების პროცესში (1-ლი, მე-2 და მე-3 ფაზა)

პროექტი: დავასუფთაოთ საქართველო – საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება და მისი ჩართვა მყარი საყოფაცხოვრებო ნარჩენების მართვის გაუმჯობესების პროცესში (1-ლი, მე-2 და მე-3 ფაზა) http://www.cleanup.ge/?lang=geo&go=project
დონორი ორგანიზაცია: შვედეთის მთავრობა
განხორციელების დრო: 2010-2012, 2013-2014, 2015-2016
პარტნიორი ორგანიზაციები: 
პროექტის მიზანი: ხელი შეუწყოს ნარჩენების პრობლემის მოგვარებას მათი მართვისა და საზოგადოების ინფორმირებულობის ამაღლების გზით, 3R სისტემების დანერგვითა და თანამედროვე მეთოდების გამოყენებით.
(3R სისტემა ნიშნავს: Reduce – შემცირება; Reuse – ხელახალი გამოყენება; Recycle – რეციკლირება ანუ გადამუშავება)
მოსალოდნელი შედეგები:
  • დაბინძურებული ტყერიტორიების ფართობების, ნარჩენების რაოდენობისა და კატეგორიის დადგენა;
  • ნარჩენების პრობლემის პოპულარიზაცია საზოგადოებაში;
  • საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება;
  • მოსახლეობის 50% ინფორმირება ნარჩენების პრობლემების შესახებ;
  • 112 პირის ტრეინინგი ნარჩენების მართვის საკითხებში;
  • მოსახლეობის მონაწილეობის გააქტიურება ნარჩენების მართვის მუნიციპალურ საქმიანობაში;
  • “დაასუფთავე მსოფლიო” კამპანიის დაწყება;
  • მყარი ნარჩენებით დაბინძურებული ტერიტორიების შემცირება;
  • ვინაიდან გასაწმენდი მონაკვეთების უმრავლესობა მდებარეობს მდინარის ჭალებში, განხორციელებული საქმიანობა გამოიწვევს მდინარეთა დაბინძურების შემცირებასა და წყლის ხარისხის მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას;
  • ბიო-აღდგენისა და გატყიანების შედეგად, დასუფთავებულ ტერიტორიებზე შემცირდება სათბური აირის ემისიები;
  • საქართველოში 10 %-ით შემცირდება მყარი ნარჩენებით დაბინძურებული ტერიტორიების ფართობი;
  • მოსახლეობის მაქსიმალური მობილიზებისა და ინფორმირებულობის გზით, საზოგადოებაში გაჩნდება საყოფაცხოვრებო ნარჩენების შემცირებისა (მინიმიზაცია) და გადამუშავების (სეპარაციის) მოთხოვნილება, რაც თავის მხრივ შექმნის ახალ ბიზნესის წამოწყების პერსპექტივებს;
  • ბიზნესის სფეროს წარმომადგენლები ინფორმირებული იქნებიან ნარჩენების მართვის საუკეთესო პრაქტიკის შესახებ;
  • ზოგიერთი კერძო კომპანია განახორციელებს ბიზნეს შემოთავაზებების დახვეწას;
  • ბიზნესის სექტორის წარმომადგენლები აქტიურად ჩაერთვებიან ნარჩენების მართვის პრობლემების გადაწყვეტაში და სტიმული მიეცემათ საკუთარი ბიზნესის გასაფართოებლად ნარჩენების მართვის კუთხით.

 

გადასვლა ზემოთ